Eolas
Fágann na mílte saoránach Éire gach bliain chun obair a fháil, chun taisteal nó chun dul ar phinsean thar lear. Fágann roinnt daoine Éire chun obair a fháil, nó staidéar a dhéanamh le haghaidh tréimhse giorra (is é sin, le haghaidh roinnt míonna), téann daoine eile thar lear le haghaidh tréimse níos faide. Ímionn go leor daoine eile a bhíodh ina gcónaí, ag staidéar, nó fostaithe in Éirinn chomh maith chun dul ar ais go dtí a dtíortha dúchasacha.
Tá sé tábhachtach, mar sin, a fhios a bheith agat go dtarlódh go mbeidh ceart agat chun sochair leasa shóisialta a fháil i dtír eile má fhágann tú Éire chun chónaí agus/nó chun obair a fháil sa tír sin. Tá tuilleadh eolais faoi na
socruithe atá i bhfeidhm idir Éire agus tíortha eile.
Tíortha clúdaithe ag Rialacha an AE
Má bhogann tú chun cónaí i dtír atá clúdaithe ag Rialacha an AE, ciallaíonn sé sin go bhfuil tú i dteideal go gcaitear leat ar an mbealach céanna leis na náisiúnaigh sa bhallstáit an AE/ sa tír LEE a mbogann tú chuige, ó thaobh sochair/seirbhísí leasa shóisialta de. I ngníomh, ciallaíonn sé sin go bhfuil tú agus do theaghlach i dteideal iarratas a dhéanamh ar shochair nó ar chúnamh ar bith atá ar fáil sa tír ina bhfuil tú i do chónaí. Má tá tú ag déanamh iarratais ar íocaíochtaí bunaithe ar árachas, ba cheart go gcuirfear san áireamh ranníocaíochtaí ar bith atá déanta agat i mballstáit AE/i dtíortha LEE eile.
Do thaifead árachais shóisialta
Má tá tú i do chónaí thar lear agus más gá duit sochair a éilimh, iarrfar ort faisnéis maidir le do thaifead árachas sóisialaigh Éireannach a sholáthar.
Is féidir foirmeacha E104 agus U1 (E301 roimhe seo) a úsáid chun sochair thinnis, máithreachais nó dífhostaíochta a éileamh thar lear - féach 'Conas iarratas a dhéanamh' thios. Tugtar
doiciméad iniompartha mar ainm ar an U1 agus tugann sé sonraí maidir le do
thaifead árachais shóisialta in Éirinn.
Mura dtugann tú d’fhoirmeacha E104 nó U1 leat, déanfaidh an tír ar bhog tú chuici teagmháil le h-údaráis na hÉireann chun taifead de do stampaí árachais a fháil nuair a dhéanfaidh tú iarratas chucu ar shochair dhífhostaíochta, bhreoiteachta nó mháithreachais. Tabharfaidh an Roinn Coimirce Sóisialaí tús áite d’iarratas ó bhallstát eile de chuid an AE ar thaifead árachais shóisialta ionas nach gcaillfidh tú aon sochair atá ag dul duit nuair atá tú thar lear.
Nuair a thagann tú ar ais go hÉirinn as tír san AE/LEE, ba cheart duit na foirmeacha U1 agus E104 seo a thabhairt leat mar go mbeidh sonraí na ranníocaíochtaí a rinne tú sa tír sin orthu. Tugtar na foirmeacha don ghníomhaireacht leasa shóisialta chuí sa tír ina bhfuil tú i do chónaí agus tú ag déanamh éilimh.
Conas iarratas a dhéanamh
Tugann an Roinn Coimirce Sóisialaí tús áite i gcónaí d’iarratas ar E104 nó U1 ó bhallstát eile de chuid an AE. Déantar é seo toisc go bhfuil éileamh ar shochar déanta ag duine atá dífhostaithe nó tinn thar lear agus caithfear déileáil leis a luaithe agus is féidir.
Ba chóir duit an fhoirm iarratais chomhlánaithe a sheoladh chuig Rannóg na dTaifead Idirnáisiúnta de chuid na Roinne Coimirce Sóisialaí - féach 'Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas. Ní mór duit cóip de do P45 agus de do P60 a chur le d’iarratas agus ná déan dearmad do sheoladh thar lear.