Sochar Breoiteacht

Rialacha

Caithfidh tú cur isteach ar Shochar Breoiteachta i gceann 7 lá ón uair a d’éirigh tú tinn. Ní dhéantar aon íocaíocht don chéad 6 lá den bhreoiteacht agus ní dhéantar aon íocaíocht d’aon Domhnach le linn do bhreoiteachta. Nóta: ó 6 Eanáir 2014 síníodh é seo ó 3 lá go dtí 6 lá.

Ranníocaíochtaí árachais sóisialta (ÁSPC)

Chun Sochar Breoiteachta a fháil ní mór duit:

• Ar a laghad 104 seachtain ÁSPC (ag aicmí A, E, H nó P) íoctha ó thosaigh tú an obair den chéad uair

Agus

• 39 seachtaine ÁSPC a bheith íoctha nó curtha chun sochair agat sa Bhliain Chánach Ábhartha (ní mór go ranníocaíochtaí íoctha iad ar a laghad 13 seachtaine acu*)

Nó

• 26 seachtaine ÁSPC a bheith íoctha sa Bhliain Cánach Ábhartha agus 26 seachtaine ÁSPC íoctha sa bhliain cánach díreach roimh an mBliain Cánach Ábhartha

*Mura mbíonn na 13 ranníocaíochtaí íoctha agat sa Bhliain Chánach Ábhartha, is féidir na blianta ina dhiaidh sin a úsáid chun an coinníoll sin a chomhlíonadh:

• An dara bhliain chánach agus an triú bliain chánach is iomláine roimhe
• An bhliain chánach iomlán is deireanaí,

Nó

• An bhliain chánach reatha.

Is ionann Bliain Chánach Ábhartha agus an dara bliain chánach iomlán is déanaí roimh an mbliain a ndéantar d'éileamh, m.sh., i gcás éilimh a rinneadh i 2017, is é 2015 an Bhliain Chánach Ábhartha. Má bhí Liúntas Cuardaitheora Poist fadtéarma á fháil agat (15 mhí), Liúntas Réamhscoir, Pinsean Easláinte, Liúntas Cúramóra nó Sochar Cúramóra láithreach sula ndearna tú iarratas ar Shochar Breoiteachta, ní gá duit 13 ranníocaíocht íoctha a bheith agat. Má tá LCP ar ráta laghdaithe á fháil agat nó má tá níos lú ná 260 ranníocaíocht ÁSPC agat, féadtar d’íocaíocht Sochar Breoiteachta a laghdú.

Féadfaidh tú do ranníocaíochtaí ÁPSC Éireannacha a chur le rannaíocaíochtaí árachais shóisialta ó thír atá faoi chuimsiú Rialacháin an AE chun cáiliú do Shochar Breoiteachta.

Cén fhad a íoctar Sochar Breoiteachta?

Má d’íoc tú 260 seachtain ÁSPC ó thosaigh tú den obair, féadfaidh tú Sochar Breoiteachta a éileamh ar feadh 2 bhliain ar a mhéid (624 lá íocaíochta).

Má d’íoc tú idir 104 agus 259 seachtain ÁSPC, féadfaidh tú Sochar Breoiteachta a éileamh ar feadh 52 seachtain (312 lá íocaíochta).

Nuair a chríochnaíonn tú d’éileamh ar Shochar Breoiteachta, féadfaidh tú athcháiliú le haghaidh Sochar Breoiteachta trí 13 ranníocaíocht bhreise ÁSPC a íoc (nó líon níos lú má mhéadaíonn sé iomlán do ranníocaíochtaí ÁSPC go dtí 260).

Roimh Eanáir 2009, bhí daoine a d’íoc ÁSPC 260 seachtain ó thosaigh siad den obair, i dteideal Sochar Breoiteachta a fháil a fhad a bhí siad neamhábalta chun oibriú agus faoi 66 bliain.

Nuair a thagann deireadh le do theidlíocht i leith íocaíocht Sochar Breoiteachta, d’fhéadfadh go mbeifeá i dteideal íocaíochtaí eile a fháil:

• Má tá tú breoite, agus más dóigh nach mbeidh tú in ann obair a dhéanamh feasta agus má chomhlíonann tú na coinníollacha ÁSPC, d’fhéadfadh go gcáileofaí thú don Phinsean Easláinte
• Mura gcáilítear thú don Phinsean Easláinte agus má tá tú faoi éagumas a mheastar a mhairfidh ar feadh bliana, d’fhéadfadh go gcáileofaí thú do Liúntas Míchumais a ndéanfar tástáil mhaoine ina leith.
• Mura gcáilítear thú d’aon íocaíochtaí eile agus má tá d’ioncam ró-íseal chun do chuid riachtanas a chomhlíonadh, d’fhéadfadh go gcáileofaí thú le haghaidh Liúntas bunúsach Leasa Fhorlíontaigh
• Má bheidh deireadh ag teacht le do Shochar Breoiteachta mar gheall go mbeidh tú 66 bliain d’aois, d’fhéadfá bheith i dteideal Pinsean Stáit a fháil. Ba cheart duit iarratas a dhéanamh 3 mhí roimh do bhreithlá 66 bliain d’aois.

Aistriú ó Shochar Cúramóra nó Liúntas Cúramóra

Má d’aistrigh tú ó Shochar Breoiteacha go Shochar Cúramóra nó Liúntas Cúramóra agus ansin ar ais go Sochar Breoiteachta, gheobhaidh tú Sochar Breoiteachta ar ráta nach ísle ná mar a bhí agat mar íocaíocht.

Ionadú socruithe díolúine

Ón 13 Feabhra 2012, cuirtear an Sochar Cumais Pháirtigh in ionad na socruithe díolúine a bhí ann roimhe seo, sa chás go bhféadfadh daoine ag a raibh Sochar Breoiteachta nó Pinsean Easláinte á fháil cead a fháil chun oibrithe go páirtaimseartha (ar a dtugtar díolúine) ar mhaithe le cuspóirí athshlánaithe nó teiripeacha agus a n-íocaíocht iomlán leasa shóisialaigh a choimeád.

Ní dhéanfar difear dóibh siúd ag a bhfuil an cead seo faoi láthair go dtí go mbeidh athbhreithniú le déanamh ar a gcead. Ag an tráth sin, ní bheidh fáil acu a thuilleadh ar an díolúine ach beidh sé de rogha acu iarratas a dhéanamh ar Shochar Cumais Pháirtigh. Ní gá go mbeidh an obair a dhéanann duine fad a bhíonn an Sochar Cumais Pháirtigh á fháil acu ar mhaithe le cuspóirí athshlánaithe nó teiripeacha.

Sochar Breoiteachta agus íocaíochtaí eile leasa shóisialaigh

Íocaíocht Sochar Breoiteachta thar lear

Féadfaidh tú leanúint agus Sochar Breoiteachta a fháil má fhágann tú Éire chun cónaí thar lear i dtír eile atá faoi chuimsiú Rialacháin an AE. Ní mór duit an Roinn Coimirce Sóisialaí a chur ar an eolas roimh ré (nó seans go gcaillfidh tú d’íocaíocht nó go gcuirfear moill uirthi).

Má fhágann tú Éire chun cónaí i dtír eile atá faoi chuimsiú Rialacháin an AE, agus má éiríonn tú breoite, féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Shochar Breoiteachta ó Éirinn má d’íoc tú do ranníocaíocht árachais dheireanach in Éirinn nó má bhí Sochar Cuardaitheora Poist á fháil agat in Éirinn sula ndeachaigh tú thar lear.

Ní íoctar Sochar Breoiteachta i dtíortha nach bhfuil faoi chuimsiú Rialacháin an AE. Má théann tú chuig tír nach bhfuil faoi chuimsiú Rialacháin an AE chun cóireáil fhaofa a fháil, féadtar leanúint le d’íocaíocht nuair a fhilleann tú.

Athbhreithniú ar Shochar Breoiteachta

Déanfar athbhreithniú ar do Shochar Breoiteachta ó am go chéile agus d’fhéadfaí iarraidh ort freastal ar mheasúnacht leighis. Tabharfaidh Measúnóir Leighis faoin measúnacht seo. Is dochtúir an measúnóir leighis atá fostaithe ag an Roinn Coimirce Sóisialaí. Luafaidh an Measúnóir Leighis a t(h)uairim faoi cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil tú neamhábalta chun oibriú. Ní mór duit freastal le haghaidh measúnacht leighis nuair a iarrtar ort, nó cuirfear do shochar ar fionraí.

Má stoptar do Shochar Breoiteachta, tá sé de cheart agat an cinneadh a achomharc – féach ‘Cá ndéanfaidh mé iarratas?’ thíos. Mura bhfuil ach ranníocaíochtaí curtha chun sochair á bhfáil agat agus má chuirtear stop leo seo, féadfaidh tú athbhreithniú ar an gcinneadh a lorg ach níl sé de cheart agat an cinneadh a achomharc.