Athbhreithniú ar an Acht um Inscne a Aithint 2015


Print page
Athbhreithniú ar an Acht um Inscne a Aithint 2015
 
  
Foilsíonn an tAire Doherty Tuarascáil an Ghrúpa a Bunaíodh chun Athbhreithniú a Dhéanamh ar Oibriú an Achta um Inscne a Aithint
 

18 Iúil 2018

D’fhógair an tAire Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí Regina Doherty, T.D., inniu gur foilsíodh tuarascáil an ghrúpa a bunaíodh chun oibriú an Achta um Inscne a Aithint a athbhreithniú.

Agus í ag seoladh na tuarascála dúirt an tAire Doherty: “Tá ríméad orm Tuarascáil an Ghrúpa Athbhreithniúcháin ar an Acht um Inscne a Aithint a fhoilsiú inniu. Is mian liom mo bhuíochas a ghabháil le Cathaoirleach an Ghrúpa Athbhreithniúcháin – Moninne Griffith – agus leis na baill den Ghrúpa as a n-obair agus a dtiomantas ó thaobh an tuarascáil thábhachtach seo a sholáthar. Cuimsíonn an tuarscáil moltaí suntasacha, go háirithe maidir le hinscne a aithint i dtaca le leanaí.
 
Is trínár gcuid oibre ar an Reachtaíocht um Inscne a Aithint a fheabhsú a athdhaingnítear ár dtiomantas mar cheannaire idirnáisiúnta maidir le Cearta na nDaoine Trasinscneacha.”
   
Dhearbhaigh an tAire go raibh an-áthas uirthi a bheith in ann ionadaithe ó Líonra na hÉireann um Chomhionannas Trasinscne (LÉCT/TENI) agus ó IndividualiTy a cheapadh chun an Ghrúpa. “Ba den ríthábhacht go raibh an grúpa fíorionadaíoch agus freisin go raibh cathaoirleach seachtrach ar an ngrúpa”arsa an tAire.
   
Duirt an tAire go raibh ciallachais na moltaí seo agus an dóigh ab fhearr a bhféadfaí iad a chur i bhfeidhm á mbreithniú aici.“Beidh mé ag dul i gcomhairle leis an Ard-Aighne agus le comhghleacaithe eile na Comh-aireachta ionas go bhféadfar saincheisteanna dlíthiúla agus oibríochtúla ar bith a scagadh ó thaobh na moltaí a chur ar aghaidh” arsa sí.
   

Dúirt Moninne Griffith, Cathaoirleach an Ghrúpa Athbhreithniúcháin agus Stiúrthóir Feidhmiúcháin, Seirbhísí BeLonG To don Ógra, “Dhéanfadh cur i ngníomh mholtaí na tuarascála athrú ar shaol na ndaoine óga ar fud na hÉireann atá trasinscneach, neamhdhénártha agus idirghnéasach. Sheolfadh sé teachtaireacht láidir go bhfuil siad infheicthe, luacháilte agus cuimsithe i sochaí na hÉireann. Insíonn daoine trasinscneacha óga agus a dteaghlaigh dúinn chomh bithriachtanach is a bhíonn sé ina saol laethúil go mbíonn teacht acu ar cháipéisí dlíthiúla a fhreagraíonn dá bhfíorchéannacht, amhail pasanna, teastais bhreithe agus taifid oifigiúla eile. Má bhunaítear an reachtaíocht ar an bhféinchinneadh, is scáil é seo ar an bhfíric gur próiseas dlíthiúil é seo agus, dá bhrí sin, nach mbíonn aon riachtanas le saineolaithe leighis, cóireálacha leighis ná fáthmheas ar neamhord meabhrach chun go n-aithneofar daoine de réir dlí.  

Ní dhúisíonn daoine trasinscneacha óga maidin amháin chun an cinneadh a dhéanamh gur mian leo a n-inscne dhlíthiúil a athrú. Tarlaíonn sé seo i ndiaidh tréimhse d’aistriú sóisialta, ina mbíonn siad ag maireachtáil ina rogha inscne. Is éard atá soiléir, ó na daoine trasinscneacha óga agus na daoine neamhdhénártha lena n-oibrímid, áfach, ná go n-eascróidh iarmhairt thar a bheith ar a saol, a bhféinmheas, a bhféinluach, agus a bhfolláine ó theacht a bheith acu ar aitheantas dlíthiúil inscne.”

Tá an tuarascáil le fáil ar láithreán gréasáin na Roinne anseo: http://www.welfare.ie/en/downloads/GRA%20Review%20Report.pdf

Moltaí

Chuir an Cathaoirleach tuarascáil an Ghrúpa faoi bhráid an Aire Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí an 15 Meitheamh 2018.  Is iad eochairmholtaí na tuarascála ná, i bprionsabal;

a.            go dtabharfar isteach córas um inscne a aithint do leanaí faoi réir na n-eochairphrionsabal seo a leanas:
•             toiliú ó thuismitheoirí a bheith riachtanach
•             an próiseas a bheith ar bhonn riaracháin,
•             tacaíocht tríú páirtí don leanbh agus don teaghlach atá i gceist
•             próiseas furasta cúlghairme a bheith san áireamh

b.            go dtabharfar isteach córas um inscne a aithint do dhaoine atá neamhdhénártha (scáth-théarma is ea neamhdhénártha do chéannachtaí inscne atá lasmuigh den dénárthán inscne, is é sin an inscne fhireann nó an inscne bhaineann.  Áirítear leis seo daoine nach mbíonn a n-inscne fireann ná baineann go heisiach, a mbíonn cumasc den inscne fhireann agus den inscne bhaineann ina
n-inscne nó idir na hinscní nó thar na hinscní)

Leagtar amach deich gcinn de chroí-mholtaí sa tuarascáil.   Baineann na moltaí eile le hUimhreacha Tagartha na dTeastas Breithe; costais agus príobháideachas ó thaobh cáipéisí oifigiúla a chur bord ar bhord leis na hathruithe is déanaí, eolas a chur ar fáil, agus athbhreithniú eile ar an Acht.  Is in Aguisín 1 a liostaítear na moltaí go léir.

Próiseas Comhairliúcháin

Seoladh próiseas comhairliúcháin phoiblí an 8 Eanáir 2018. Fuarthas 92 aighneacht i scríbhinn go hiomlán - ó dhaoine aonair, ó bhaill den Oireachtas, ó ghairmithe aonair, ó ghrúpaí abhcóideachta, agus ó eagraíochtaí eile. Tríd is tríd, thacaigh formhór na n-aighneachtaí le socrú níos simplí agus níos solúbtha do leanaí in aois 16/17 de bhlianta; agus le soláthar a shíneadh do leanaí faoi bhun 16 bliana d’aois agus do dhaoine atá neamhdhénártha. Thairis sin, thionóil an Grúpa Athbhreithniúcháin cruinnithe comhairliúcháin le daoine den phobal trasinscneach, agus daoine óga san áireamh; le tuismitheoirí leanaí trasinscneacha; le liachleachtóirí agus le saineolaithe dlíthiúla.

Cúlra

Forálann Alt 7 den Acht um Inscne a Aithint 2015 go ndéanfaidh an tAire athbhreithniú ar oibriú an Achta.

D’fhógair an tAire Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí an 3 Mí na Samhna 2017 go mbunófaí grúpa chun an t-athbhreithniú a dhéanamh agus go mbeadh Moninne Griffith (Stiúrthóir Feidhmiúcháin, BeLonG To) ina cathaoirleach ar an ngrúpa. Ina theannta sin, chuimsigh an grúpa ionadaíocht ó Líonra na hÉireann um Chomhionannas Trasinscne (LÉCT/TENI), saineolaithe neamhspleácha eile sa réimse agus comhlachtaí Rialtais ar shuim leo an réimse.  Tá ballraíocht iomlán an ghrúpa ar fáil in Aguisín 2.

Tá cóip de na téarmaí tagartha in Aguisín 3.

CRÍOCH
 

An Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí

Sonraí Teagmhála den Phreasoifig
Ríomhphost: press.office@welfare.ie
Guthán: 01 704 3082
Twitter: @welfare_ie

Last modified:18/07/2018