Sochar Cóireála

Rialacha

Coinníollacha ranníocaíochta

Ní mór duit ranníocaíochtaí árachais shóisialta Aicme A, E, P, H nó S a bheith íoctha agat.

Braitheann an méid árachais shóisialaigh atá ag teastáil uait ar d'aois.

(1) Faoi 21 bliain d'aois

Má tá tú faoi 21 bliain d'aois, féadfaidh tú cáiliú má tá ar a laghad 39 ranníocaíocht íoctha agat ag aon tráth.

(2) Idir 21-24 bliain d'aois

Féadfaidh tú cáiliú idir na haoiseanna sin má tá ar a laghad 39 ranníocaíocht íoctha agat agus

• Ar a laghad 39 íoctha nó curtha chun sochair agat sa bhliain ranníoca atá i réim (i gcás éilimh a rinneadh i 2018, is í 2016 an bhliain ranníoca atá i réim)agus 13 ranníocaíocht íoctha i mbliain ranníoca le déanaí, nó
• 26 ranníocaíocht íoctha i ngach ceann den dara agus den tríú bliain deiridh ranníocaíochta. Le haghaidh éilimh déanta i 2018, is í 2016 an dara bliain ranníocaíochta deiridh agus is í 2015 an tríú bliain ranníocaíochta deiridh.

(3) Idir 25-65 bliain d'aois

Ó 25 bliain d'aois ar aghaidh, ní mór duit ar a laghad 260 ranníocaíocht íoctha a bheith agat agus

• Ar a laghad 39 íoctha nó curtha chun sochair sa bhliain ranníoca atá i réim agus 13 ranníocaíocht íoctha i mbliain ranníoca le déanaí, nó
• 26 ranníocaíocht íoctha i ngach ceann den dara agus den tríú bliain deiridh ranníocaíochta. Le haghaidh éilimh déanta i 2018, is í 2016 an dara bliain ranníocaíochta deiridh agus is í 2015 an tríú bliain ranníocaíochta deiridh.

(4) 66+ bliain d'aois

Tá rialacha speisialta ann do dhaoine atá 66 bliain d'aois agus os a chionn. Go bunúsach, caithfidh 260 ranníocaíocht a bheith íoctha agat ag aon tráth; ní mór duit 39 a bheith íoctha agat nó curtha chun sochair in aon cheann den dá bhliain ranníoca sula mbíonn tú 66 bliain d'aois agus 13 ranníocaíocht íoctha i mbliain ranníocaíochta le déanaí (gairid i ndiaidh duit 66 bliain d'aois a shroichint).

Tá roinnt eisceachtaí áfach leis sin.

Má shrois tú 66 bliain d'aois roimh 6 Iúil 1992, ní theastaíonn 13 ranníocaíocht íoctha le déanaí uait.

Má shrois tú 66 bliain d'aois roimh 1 Deireadh Fómhair 1987, teastóidh 156 ranníocaíocht íoctha uait in áit 260; má shrois tú 66 bliain d'aois idir 1 Deireadh Fómhair 1987 agus 6 Iúil 1992, teastóidh 208 ranníocaíocht íoctha uait.

Má tá tú ag fáil Pinsean Stáit beidh na ceanglais faoi ranníocaíochtaí ÁSPC éagsúil de réir aoise mar seo a leanas:

Má bhí tú:	Caithfidh tú ar a laghad:
66 bliain d'aois roimh 1 Deireadh 1987	156 seachtaine ÁSPC a bheith íoctha agat ó thosaigh tú ag obair an chéad lá riamh nó curtha chun sochair in aon cheann den 2 bhliain cánach iomlán deiridh sula shroich tú 66 bliain d'aois.
A bheith 66 bliain d'aois idir 1 Deireadh Fómhair 1987 agus 6 Iúil 1992	208 seachtain ÁSPC a bheith íoctha agat ó thosaigh tú ag obair an chéad lá riamh agus 39 seachtaine íoctha nó curtha chun sochair in aon cheann den 2 bhliain cánach iomlán deiridh sula shroich tú 66 bliain d'aois.
A bheith 66 bliain d'aois ar an 6 Iúil 1992 nó dá éis	260 seachtaine ÁSPC a bheith íoctha agat ó thosaigh tú ag obair an chéad lá riamh agus 39 seachtain íoctha nó curtha chun sochair in aon cheann den 2 bhliain cánach iomlán deiridh sula shroich tú 66 bliain d'aois.

Má chomhlánaíonn tú na coinníollacha seo nuair a shroicheann tú aois scoir, beidh tú fós cáilithe an chuid eile de do shaol.

An riail a bhaineann leis an mbliain ranníocaíochta is déanaí dóibh sin faoi 66 bliain d'aois

Tríd is tríd, caithfidh 13 ranníocaíocht íoctha a bheith agat i mbliain ranníocaíochta le déanaí. Is féidir leis sin a bheith ar an mbliain chéanna a bhfuil na 39 íoctha agat nó ranníocaíochtaí creidmheasa agus is féidir leis na 13 íoctha a bheith mar chuid den 39 sin. Is féidir leis freisin a bheith ar aon cheann den dá bhliain ranníoca roimhe sin nó bliain ina dhiaidh sin.

Má tá tú ag fáil aon cheann de na híocaíochtaí seo a leanas, ní bheidh ort na 13 ranníocaíochtaí le déanaí a bheith íoctha agat:

• Pinsean Easláinte
• Liúntas Cúramóra
• Sochar Míchumais (ar feadh 12 mí nó níos mó)
• Liúntas Cuardaitheora Poist fadthéarmach
• Réamhliúntas Scoir
• Meascán de Sochar Cuardaitheora Poist agus Liúntas Cuardaitheora Poist ar feadh bliain amháin ar a laghad.

Ní gá duit 13 ranníocaíocht íoctha le déanaí a bheith agat má tá tú ar Scéim Fostaíochta Pobail, ar Scéim Filleadh ar an Obair, ar Scéim Dheiseanna Oiliúint Ghairme nó ar Chlár Forbartha Fostaíochta Pobail.

Má tá tú 55 bliain nó níos mó agus mura bhfuil tú ag fáil íocaíocht ar bith ach go bhfuil tú ag síniú duillín dífhostaíochta, ní theastóidh na 13 ranníocaíochtaí íoctha le déanaí uait ach an oiread.

Incháilithe ag 60

Má tá tú incháilithe le haghaidh sochair ag 60 bliain d'aois, coinneoidh tú an teidlíocht sin an chuid eile de do shaol. Má tá tú idir 61 agus 65 bliain d'aois agus mura gcomhlíonann tú na coinníollacha cáilíochta ag aois 60, caithfidh tú na coinníollacha cáilíochta don aoisghrúpa 25-65 a chomhlíonadh. Mar sin féin, má chuaigh tú ar scor mar gheall ar dhrochshláinte nó má mheastar go bhfuil tú dífhostaithe, féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Shochar Breoiteachta nó ar Shochar Cuardaitheora Poist, agus beidh sé sin faoi réir ag na coinníollacha reachtúla a chomhlíonadh. B'fhéidir go mbronnfaí ranníocaíochtaí creidmheasa ort freisin mar ghealll go bhfuil tú i dteideal na sochar sin, agus féadfar iad sin a ghlacadh san áireamh chun an clúdach do shochair cóireála ar feadh tréimhsí breise amach anseo a leathnú

Céile/páirtnéir sibhialta/comhchónaitheoir

Féadfaidh céilí/páirtnéirí sibhialta/comhchónaitheora, ar ndóigh, cáiliú ina gceart féin má bhíonn dóthain ranníocaíochtaí árachais shóisialta acu.

Mura bhfuil dóthain ranníocaíochtaí árachais shóisialta ag do chéile/pháirtnéir sibhialta/chomhchónaitheoir, féadfaidh sé/sí cáiliú le haghaidh Sochair Cóireála mar do thaifead árachais shóisialaigh. Chun é seo a dhéanamh, caithfidh tú bheith incháilithe le haghaidh Sochair Cóireála agus caithfidh do chéile/pháirtnéir sibhialta/chomhchónaitheoir bheith ag brath ort.

Caithfidh do chéile/pháirtnéir sibhialta/chomhchónaitheoir,:

• Ollioncam de €100 nó níos lú a bheith aige/aici in aghaidh na seachtaine
• Ioncam níos mó ná €100 a bheith aige/aici in aghaidh na seachtaine agus bheith ina cleithiúnach ort sula ndeachaigh sé/sí ag obair i bhfostaíocht inárachais nó ar ais ann (ag Aicme A, E, H, P nó S)
• Gan bheith ag fáil íocaíocht leasa shóisialaigh (seachas Pinsean Míchumais, Liúntas Leasa Forlíontach, Sochar Cúramóra nó Sochar Leanaí)
• Bheith ag fáil Liúntas Cúramóra nó Pinsean Stáit (Neamhranníocach) ina cheart féin agus bheith ina cleithiúnach ort díreach sula bhfuair sé/sí liúntas nó pinsean.

Má fhaigheann duine le hárachas bás agus má bhí an céile nó an páirtnéir sibhialta cleithiúnach i dteideal sochar ag an am a bhfuair sé/sí bás, coinníonn an céile teidlíocht chomh fada agus gur baintreach fir/baintreach nó páirtnéir sibhialta marthanach i gcónaí é/í.

Sochar Fiaclóireachta

Faoin scéim seo, íocann an Roinn costas iomlán an scrúdú bhéil uair amháin sa bhliain féilire. Tá an scrúdú soláthartha ag fiaclóirí príobháideacha atá ar phainéal de chuid na Roinn Coimirce Sóisialaí. Tá liosta de na fiaclóirí atá ar an bpainéal ar fáil ar welfare.ie. Tá formhór fiaclóirí ar an bpainéal - mar sin níor chóir go mbeadh aon fhadhb agat duine a aimsiú. Beidh na foirmeacha iarratais ag an bhfiaclóir. Teastaíonn sonraí ar nós Uimhir Phearsanta na Seirbhíse Poiblí (UPSP) ar na foirmeacha sin. Más céile nó páirtnéir sibhialta cleithiúnach tú, ba chóir duit UPSP an duine a bhfuil árachas aige/aici a thabhairt.

Sochar Súl

Faoin Scéim Sochair Cóireála tá tú i dteideal tástáil radhairc saor in aisce. Áfach, níl tástálacha radhairc i gcás VDU, ceadúnais tiomána, srl., clúdaithe faoin scéim. Soláthraíonn radharceolaithe/oftailmeolaithe a bhfuil conradh acu leis an Roinn Coimirce Sóisialaí an sochar.

Má theastaíonn lionsaí tadhaill uait mar gheall ar do shláinte, íocfaidh an Roinn suas go dtí leath an chostais, faoi réir ag uasmhéid €500, ar an gcoinníoll go mbeidh sé molta ag an dochtúir. Baineann sé le méid beag coinníollacha súile a chur chun feidhme nach féidir gloiní a chaitheamh. Ní chlúdaítear lionsaí aon-uaire faoin Scéim um Sochar Cóireála. Níl lionsaí tadhaill ar fhoras optúil nó cosmaideach ar fáil faoin scéim.

Áiseanna éisteachta

D'fhéadfadh soláthróirí a bhfuil conradh acu leis an Roinn Coimirce Sóisialaí áiseanna éisteachta a chur ar fáil freisin. Íocann an Roinn leath de chostas áis éisteachta faoi réir ag uasmhéid €500 gach 4 bhliain. Íocann sé freisin leath den chostas chun na háiseanna a dheisiú.

Faoiseamh cánach

Féadfaidh tú faoiseamh cánach a fháil ar roinnt cóireálacha fiaclóireachta neamhgnáth.

Scéim um Sochar Cóireála agus Rialacháin de chuid an AE

Má bhí tú fostaithe le hárachas roimhe seo i dtír atá clúdaithe ag Rialacháin de chuid an AE agus mura gcáilíonn tú ar do thaifead ÁSPC in Éirinn, féadfar do thaifead árachais shóisialta sa tír eile de chuid an AE a úsáid chun cuidiú leat cáiliú le haghaidh Sochar Cóireála. Caithfidh ar a laghad ranníocaíocht ÁSPC amháin inríofa a bheith íoctha agat (Aicmí A, E, H, P nó S) ó tháinig tú ar ais go hÉirinn.