Uimhir PSP - Ceisteanna Coitianta


Print page

Your Personal Public Service Number Logo

Má bhíonn ceist agat faoi d’Uimhir PSP, déan teagmháil, le do thoil, le:

 

Seirbhísí Aitheantais Chliant,
An Roinn Coimirce Sóisialaí,
Seirbhísí Leasa Shóisialaigh,
Lóiste na Sionainne,
Cora Droma Rúisc,
Contae Liatroma.

Guthán: Íosghlao: 1890 927999
Ríomhphost: cis@welfare.ie

 
1. Céard í m’Uimhir PSP?
Is í d’Uimhir PSP d’Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí. Aitheantóir uathúil atá san uimhir a úsáidtear in aon idirbhearta a bhíonn agat le comhlachtaí poiblí nó le daoine atá údaraithe ag na comhlachtaí sin chun gníomhú thar a gceann. Tríd an uimhir a úsáid, is mó seans go sainaithneofar an duine ceart agus is féidir le comhlachtaí poiblí oibriú níos éifeachtúla agus níos éifeachtaí lena gcustaiméirí.
2. Conas is eol dom an bhfuil Uimhir PSP agam cheana féin?
An bhféadfadh go bhfuil Uimhir PSP agat cheana féin? D’fhéadfadh gur eisíodh Uimhir PSP duit cheana féin:
• má rugadh in Éirinn thú i rith 1971 nó ina dhiaidh
• má thosaigh tú ag oibriú in Éirinn i ndiaidh Aibreán 1979
• má tá íocaíocht Leasa Shóisialaigh á fáil agat
• má tá páirt á glacadh agat sa Scéim Íocaíochta Drugaí
Má tá uimhir na gCoimisinéirí Ioncaim agus Árachais Shóisialta (RSI) cheana féin, ní athraítear an uimhir, ní bheidh ach an t-ainm difriúil.
3. Conas a dheimhním céard í m’Uimhir PSP?
Is féidir teacht ar d’Uimhir PSP ar cháipéisí cánach agus is minic a bhíonn sí ar taispeáint ar chomhfhreagras ó oifig leasa shóisialaigh nó ó oifig cánach.  D’fhéadfadh go mbeadh sí ar taispeáint ar do dhuillín pá chomh maith.
4. Chuardaigh mé do m’uimhir agus fós ní féidir liom í a aimsiú – céard ar cheart dom a dhéanamh?
Ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le d’Oifig Leasa Shóisialaigh Áitiúil. Chun seoladh nó uimhir theagmhála d’oifige áitiúla a aimsiú, caith súil ar láithreán gréasáin na Roinne.
5. Táim díreach tagtha go hÉirinn agus níl uimhir agam. Conas a fhaighim uimhir?
Ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le d’Oifig Leasa Shóisialaigh Áitiúil agus cabhróidh siad leat leis an bpróiseas clárúcháin.  Chun teacht ar sheoladh nó ar uimhir theagmhála d’oifige áitiúla, caith súil ar láithreán gréasáin na Roinne. Iarrfar ort fianaise cháipéisíochta a sholáthar maidir le haitheantas agus cónaitheacht sa tír seo.  Féach an mhír ar “Conas Iarratas a Dhéanamh”
6. Céard í formáid na hUimhreach PSP?
Bíonn 7 n-uimhir le litir amháin nó dhá litir ina ndiaidh i gceist le hUimhir PSP i gcónaí.
7. Céard dó a n-úsáidfidh mé m’Uimhir PSP?
Níor cheart d’Uimhir PSP a úsáid ach in idirbhearta le Ranna agus Gníomhaireachtaí Rialtais nó le daoine nó le comhlachtaí ar údaraigh siad chun gníomhú thar a gceann.

Úsáidtear d’Uimhir PSP chun rochtain a fháil ar réimse leathan seirbhísí poiblí agus cuirfear níos mó seirbhísí leis na seirbhísí sin amach anseo.
Féadfaidh tú d’Uimhir PSP a úsáid anois don mhéid a leanas:
·  Gach Seirbhís Leasa Shóisialaigh
·  Pas Saorthaistil
·  Aitheantas Dalta
·  Sláinte Phoiblí – lena n-áirítear Scéimeanna an Chárta Leighis agus Scéimeanna Íocaíochta Drugaí
·  Imdhíonú Leanaí
·  Scéimeanna na gCoimisinéirí Ioncaim – lena n-áirítear Cánachas agus Faoiseamh ó Ús Morgáiste
·  Deontais Tithíochta
·  Tástáil Teoirice Tiománaithe agus Ceadúnais Tiomána
·  Seirbhís um Chlárú Sibhialta – Gach idirbheart Breithe, Báis, Pósta agus Páirtnéireachta Sibhialta
Cén daoine ar féidir leo iarraidh orm m’Uimhir PSP a sholáthar?
Ní féidir ach le ceann de na gníomhaireachtaí atá liostaithe i gClár na nÚsáideoirí nó gníomhaire údaraithe de cheann amháin de na comhlachtaí seo iarraidh ort d’Uimhir PSP a sholáthar.  Úsáidfidh d’fhostóir d’Uimhir PSP, chomh maith, ar mhaithe leis na Coimisinéirí Ioncaim agus an Roinn Coimirce Sóisialaí a chur ar an eolas faoi do chuid asbhaintí cánach agus do chuid rannaíocaíochtaí Árachais Shóisialta Phá-Choibhneasta (ÁSPC).
C9. An bhfuil Uisce Éireann i dteideal m’Uimhir PSP a bhailiú agus a úsáid?
Tá, ní féidir ach le comhlachtaí nó a ngníomhairí a shonraítear sa reachtaíocht an Uimhir PSP a úsáid. Cuimsítear san Acht Leasa Shóisialaigh agus Pinsean, 2014 leasú chun ‘Uisce Éireann’ a áireamh mar chomhlacht sonraithe i Sceideal 5 den Acht Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 2005 (arna leasú). Corpraíodh Uisce Éireann in Iúil 2013, mar chomhlacht leathstáit faoin Acht um Sheirbhísí Uisce, 2013.
 
10. Céard ba cheart dom a dhéanamh má iarrann duine orm m’Uimhir PSP a sholáthar?
 
Ba cheart duit d’uimhir a sholáthar dóibh a luaithe a bhíonn tú sásta go bhfuil siad i dteideal iarraidh ort an uimhir a sholáthar. Maidir leis an gceist seo, d’fhéadfadh sé bheith cabhrach súil a chaitheamh ar an liosta gníomhaireachtaí anseo. Má bhíonn amhras ar bith ort, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le Seirbhísí Aitheantais Chliant sa Roinn Coimirce Sóisialaí chun breis soiléiriú a fháil.
C11. Céard a dhéanfaidh mé má iarrann duine, nach bhfuil i dteideal an Uimhir PSP a úsáid, orm í a sholáthar?
F11. Má chreideann tú nach bhfuil duine a iarrann ort d’Uimhir PSP a sholáthar i dteideal amhlaidh a dhéanamh, ná tabhair dóibh d’uimhir go dtí go bhfuil teagmháil déanta agat le Seirbhísí Aitheantais Chliant na Roinne Coimirce Sóisialaí, Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Lóiste na Sionainne, Cora Droma Rúisc, Contae Liatroma (Guthán: 01-7043281) chun comhairle a fháil. Is féidir leat ríomhphost a sheoladh chuig Seirbhísí Aitheantais Chliant, chomh maith, ag cis@welfare.ie
C12. Cathain nár cheart dom m’Uimhir PSP a úsáid?
F12. Níor cheart duit d’Uimhir PSP nó do Chárta Seirbhísí Sóisialta i ngnáth-idirbhearta tráchtála. Mar shampla, níor cheart go n-iarrfadh an miondíoltóir ar an uimhir ar an gCárta Seirbhísí Sóisialta ná an uimhir sin a thabhairt don mhiondíoltóir mar chruthúnas aitheantais nó ar aon chúis eile nuair a bhíonn rud éigin á cheannach nó nuair a fhaigheann tú seirbhís fruilithe etc.
13. An féidir leis na Gardaí iarraidh orm m’Uimhir PSP a sholáthar?
Forálann an reachtaíocht Leasa Shóisialaigh nach bhfuil comhaltaí an Gharda Síochána agus na bhFórsaí Cosanta i dteideal an Uimhir PSP a úsáid ach maidir lena gcomhaltaí féin.  Faoin Acht Inimirce, 2003, áfach, féadfaidh an Garda Síochána an Uimhir PSP a úsáid maidir le náisiúnaigh neamh-AE.
14. An bhfuil dualgas orm an uimhir a sholáthar má iarrann comhlacht poiblí orm í a sholáthar?
F14. Tá. A fhad agus a bhíonn gníomhaireacht i dteideal an uimhir a úsáid, ní mór do dhuine a bhfuil idirbheart aige/aici leis an ngníomhaireacht sin an uimhir a sholáthar ar iarraidh sin.
15. Cén fáth a d’iarr bainc ar chustaiméirí a nUimhir PSP a sholáthar nuair a bhí Cuntais Speisialta Dreasachta Coigiltis (SSIAanna) á socrú acu?
Bhí na bainc i dteideal an Uimhir PSP a bhailiú ar mhaithe leis an Scéim SSIA agus ar mhaithe leis sin amháin.  Riar an Roinn Airgeadais an scéim SSIA agus ghníomhaigh na bainc mar ghníomhairí den Roinn ina leith sin.  Mar gheall gurb aitheantóir uathúil an Uimhir PSP, chinntigh an Uimhir PSP a bhain leis an scéim nach raibh aon duine in ann fáil a bheith acu ar an dreasacht breis agus uair amháin.
16. An féidir le banc nó cumann foirgníochta iarraidh orm m’Uimhir PSP a sholáthar ar aon chúis eile, mar sin?
 Is féidir. Is féidir leo iarraidh ort d’Uimhir PSP a sholáthar nuair atá iasacht ag sealbhóir cuntais a bhfuil faoiseamh cánach á éileamh acu ar an ús a íocadh, mar shampla, morgáiste nó iasacht um fheabhsúcháin tí. Chun gur féidir leis na Coimisinéirí Ioncaim na forálacha um Fhaoiseamh Cánach Foinseach (TRS) a chur i bhfeidhm i gceart ar an iasacht sin, cuireann roinnt Institiúidí Airgeadais na sonraí úis in iúl do na Coimisinéirí Ioncaim agus an Uimhir PSP á húsáid mar aitheantóir uathúil.  Tabhair faoi deara nach n-úsáideann gach Institiúid Airgeadais an Uimhir PSP maidir leis seo.
Ceanglaíonn na Rialacháin a chuireann i bhfeidhm Treoir an AE maidir le Cánachas ar Ioncam ó Choigiltis ar Institiúidí Airgeadais (Bainc, Cumainn Foirgníochta, Comhair Chreidmheasa etc.) chun aitheantas custaiméirí ionchasacha a shainaithint.  Chun an ceanglas um choinneáil cáipéise a chomhlíonadh a chuimsítear sna Rialacháin, féadfaidh Institiúidí Airgeadais taifead de láimh nó fótachóip de cháipéis a choinneáil ina gcuimsítear an Uimhir PSP. Ní mór nach ndéantar an Uimhir PSP a chur i gcuntas ar chóras ríomhaire an bhainc agus ní mór nach n-úsáideann an Banc an Uimhir PSP ar aon chuspóir eile.
17. An féidir liom uimhir nua a fháil?
Ní féidir. A luaithe a dháiltear Uimhir PSP, de ghnáth, ní athraítear í mura bhfuil athrú ábhartha tar éis teacht ar do chúinsí nó do stádas. Go stairiúil, ar pósadh daoine, ghlac an páirtnéir baineann sa chaidreamh le huimhir a fir chéile agus cuireadh an litir “W” ag deireadh na huimhreach.  Tá athrú tagtha ar an mbeartas ó shin i leith lena chinntiú go bhfuil uimhir uathúil PSP ag gach duine aonair. Sa chás go raibh Uimhir PSP ag an bpáirtnéir baineann as a stuaim féin sular pósadh í, déanfar an uimhir seo a athghníomhachtú. Murab ann d’uimhir roimh phósadh don bhean, sannfar uimhir nua di. Féadfaidh aon sealbhóirí Uimhir PSP dar críoch an litir “W” teagmháil a dhéanamh le Rannóg Seirbhísí Aitheantais Chliant na Roinne seo chun Uimhir PSP nua a shocrú.
Is féidir leat teagmháil a dhéanamh le Seirbhísí Aitheantais Chliant ag
An Roinn Coimirce Sóisialaí,
Seirbhísí Leasa Shóisialaigh,
Lóiste na Sionainne,
Cora Droma Rúisc,
Contae Liatroma.

Guthán: Íosghlao: 1890 927999

Ríomhphost: cis@welfare.ie
18. An Aitheantas Náisiúnta an Uimhir PSP?
Ní hea. Ní uimhir aitheantais náisiúnta an Uimhir PSP. Tá sí ceaptha a bheith in úsáid mar chumasóir seirbhíse ar mhaithe le riarachán seirbhíse poiblí. Cruthaíonn an uimhir gné ríthábhachtach de d’Aitheantas Seirbhíse Poiblí (PSI) a sholáthraíonn bealach tapa agus éifeachtúil chun aitheantas a dheimhniú ar mhaithe le rochtain ar gach comhlacht seirbhíse poiblí agus gach déileáil leo. Is éard atá sa PSI ná an Uimhir PSP agus sraith shainithe sonraí pearsanta. Níl do PSI le húsáid ach i ndéileálacha le comhlachtaí poiblí nó le gníomhairí a ghníomhaíonn thar ceann comhlachtaí poiblí.

 

 

Last modified:22/12/2014
 

 Íoslódáilí

 
 

 Foirmeacha Iarratais