Cuideachtaí Teoranta agus Comhpháirtíochtaí


Print page


Más Cuideachta Theoranta nó comhpháirtíocht é an gnó, is aonán dlíthiúil ar leith é. Ní ‘Fostaíocht Teaghlaigh’ í an fhostaíocht i ngnó dá leithéid. Is í an
chúis leis seo ná gur leis an gCuideachta Theoranta nó leis an gcomhpháirtíocht atá an caidreamh fostaíochta, seachas leis an duine aonair den teaghlach atá ina úinéir air nó atá á reáchtáil.

Cuideachta Theoranta

Má oibríonn tú do Chuideachta Theoranta a bhfuil céile nó duine den teaghlach ina (h)úinéir uirthi, braitheann an méid ÁSPC a íocann tú ar dhálaí d’fhostaíochta.

  • Má fhostaítear thú mar fhostaí tá tú inárachaithe (tá feidhm ag Aicme A nó Aicme J den ÁSPC).
  • Mura fostaí thú ach má ghlacann tú páirt ó thaobh an chuideachta a reáchtáil nó má shealbhaíonn tú post stiúrthóireachta/scairshealbhóireachta agus má tá smacht agat ar oibríochtaí na cuideachta, is féidir go gcaithfear leat mar ranníocóir féinfhostaithe. Tá feidhm ag Aicme S den ÁSPC má tá ioncam ináirithe €5,000 sa bhliain ar a laghad agat ón mbliain 2011 (€3,174 roimhe sin) ó gach foinse.

Ó 1 Iúil 2013, maidir le stiúrthóirí dílsithe a shealbhaíonn nó a rialaíonn 50% nó níos mó de scairshealbhóireacht a gcuideachta, go díreach nó go neamhdhíreach, aicmítear mar dhaoine féinfhostaithe iad agus mar dhaoine ar a ndlitear ÁSPC ar Aicme S.

Leanfar de gach cás a shocrú ar a fhiúntas féin ó thaobh aicmiú na stiúrthóirí dílsithe a shealbhaíonn nó a rialaíonn níos lú ná 50% de scairshealbhóireacht
a gcuideachta, i bhfianaise an Chóid Chleachtais chun Stádas Fostaíochta nó Féinfhostaíochta Daoine a Shocrú.

Is í an bhuncheist ná an bhfostaítear nó nach bhfostaítear thú mar fhostaí. Is pas casta iad na tosca atá le cur san áireamh ó thaobh cinneadh a dhéanamh ar an ngnó seo.

Aonán dlíthiúil ar leith is ea cuideachta theoranta. 

Comhpháirtíochtaí

I dtaca le beirt nó níos mó daoine de theaghlach a oibríonn gnó mar Chomhpháirtíocht agus a roinneann na brabúis, is féidir leo a bheith
inárachaithe mar ranníocóirí féinfhostaithe ar Aicme S den ÁSPC, ar chuntar go bhfuil ioncam ináirithe €5,000 sa bhliain ar a laghad ag gach duine acu ón mbliain 2011 (€3,174 sa bhliain roimhe sin) ó gach foinse.

Is cóir na pointí seo a leanas a thabhairt faoi deara:

  • Ní foláir nó gur fíor-Chomhpháirtíocht í an Chomhpáirtíocht agus ní foláir nó go dtacaíonn fianaise cháipéiseach chuí, amhail comhchuntais ghnó le bainc, srl. a bheith ann, leis an gComhpáirtíocht. Is cóir gurb ann freisin d’fhianaise go ndéantar gníomhaíochtaí gnó faoi chomhainmneacha lena n-áirítear sonraisc, cuntais mharglainne agus uachtarlainne, cuntais “íoc agus iompair”, iarratais ar dheontais fheirme, uimhreacha tréada, polasaithe árachais ghnó, srl.
  • Is é an táscaire is tábhachtaí de chomhpháirtíocht ghnó a bheith ann ná brabúis (nó caillteanais) a roinnt. Is cóir Tuairisceáin Chánach Ioncaim ó gachcomhpháirtí a thaispeánann a chion de na brabúis a bheith ar fáil. I dtaca le lánúineacha pósta a dhéanann tuairisceáin chánach ioncaim faoi chómheasúnú nó faoi mheasúnú ar leith, ní mór an t-ioncam atá ag gach duine a thaispeáint.
  • Is cóir Tuairisceáin Chánach Ioncaim a dhéanamh i gceart ar bhonn na bliana reatha, ní ghlactar le hiarratais ar shiardhátú an Stádais Chomhpháirtíochta.

Tabhair faoi deara
Ríomhtar ranníocaíochtaí ÁSPC ar bhonn na sonraí den ioncam atá sna Tuairisceáin Chánach Ioncaim.

Last modified:10/07/2015
 

 Foirmeacha Iarratais