Pinsean Easláine - Ceisteanna Coitianta


Print page
  1. Cad is Pinsean Easláine ann?
  2. Conas a cháilítear do Phinsean Easláine?
  3. Cad iad na coinníollacha ranníocaíochta árachais shóisialaigh?
  4. Cad iad na coinníollacha leighis?
  5. Cén dáta óna bhfuil feidhm ag Pinsean Easláine maidir le daoine féinfhostaithe?
  6. An bhfuil gach aicme de ranníocaíochtaí S ináirithe?
  7. An gá scor den fhéinfhostaíocht chun cáiliú do Phinsean Easláine?
  8. An bhfuil ranníocaíochtaí saorálacha ináirithe chun críocha an Phinsin Easláine?
  9. An áirítear an t-árachas sóisialach ó lasmuigh d’Éirinn?
  10. An gá dom fianaise leighis a chur isteach le m’iarratas?
  11. Cé mhéid is féidir a fháil?
  12. Conas a fhaightear an íocaíocht?
  13. Cá fhad a mhaireann an íocaíocht?
  14. An ndéanfar athbhreithniú ar an éileamh?
  15. Cad iad na sochair eile atá ar fáil in éineacht le Pinsean Easláine?
  16. Cathain agus conas a dhéantar iarratas?
  17. An féidir a bheith ag obair agus an Pinsean Easláine a fháil?
  18. An ngearrtar cáin ar an bPinsean Easláine?
  19. An féidir an Liúntas Fiontraíochta um Fhilleadh ar Obair a fháil nó dul ar an gClár um Fhilleadh ar Oideachas?
  20. An leanfar de na híocaíochtaí tar éis bháis?
  21. Cén áit ar féidir a thuilleadh eolais a fháil?

1. Cad is Pinsean Easláine ann?

Is é is Pinsean Easláine ann ná íocaíocht sheachtainiúil le daoine nach bhféadann obair a dhéanamh mar gheall ar bhreoiteacht fhadtréimhseach nó mar gheall ar mhíchumas fadtréimhseach agus a bhíonn faoi chumhdach an árachais shóisialaigh (ÁSPC).

2. Conas a cháilítear do Phinsean Easláine?

Chun cáiliú do Phinsean Easláine, ní mór duit coinníollacha árachais shóisialaigh (ÁSPC) agus coinníollacha leighis araon a chomhlíonadh.

3. Cad iad na coinníollacha ranníocaíochta árachais shóisialaigh?

I dtaca le gach éileamh a fhaightear roimh an 01/12/2017, ní foláir nó go mbíonn siad seo íoctha ag an éilitheoir:

  • 260 ranníocaíocht ÁSPC íoctha (Aicme A, E nó H) ó thosaigh an duine ag íoc an árachais shóisialaigh

AGUS

  • 48 ranníocaíocht íoctha nó curtha chun sochair (Aicme A, E nó H) sa bhliain iomlán dheireanach ranníocaíochta roimh dháta an éilimh

I dtaca le gach éileamh a fhaightear ar an 01/12/2017 nó ina dhiadh sin, ní foláir nó go mbíonn siad seo íoctha ag an éilitheoir::

  • 260 ranníocaíocht ÁSPC íoctha (Aicme A, E, H nó S) ó thosaigh an duine ag íoc an árachais shóisialaigh

AGUS

  • 48 ranníocaíocht íoctha nó curtha chun sochair (Aicme A, E, H nó S) sa bhliain iomlán dheireanach leathdheireanach ranníocaíochta roimh dháta an éilimh
I dtaca le gach éileamh a fhaightear roimh an 01/12/2017

I dtaca le gach éileamh a fhaightear ar an 01/12/2017 nó ina dhiaidh sin

  • 260 (5 bliana) ranníocaíocht ÁSPC íoctha ó thosaigh an duine ag íoc an árachais shóisialaigh
  • 48 ranníocaíocht íoctha nó curtha chun sochair sa bhliain iomlán dheireanach ranníocaíochta roimh dháta an éilimh
    • Áirítear Aicme A, E agus H chun críocha an Phinsin Easláine

Sampla:
Má fuarthas an t-éileamh roimh an 01/12/2017, ba í an bhliain roimh dháta an éilimh an bhliain iomlán dheireanach ranníocaíochta

  • 260 (5 bliana) ranníocaíocht ÁSPC íoctha ó thosaigh an duine ag íoc an árachais shóisialaigh
  • 48 ranníocaíocht íoctha nó curtha chun sochair sa bhliain iomlán dheireanach leathdheireanach roimh dháta an éilimh
    • Áirítear Aicme A, E, H agus S chun críocha an Phinsin Easláine



Sampla:
Má fuarthas an t-éileamh sa bhliain 2018, ba í 2017 an bhliain iomlán dheireanach ranníocaíochta agus ba í 2016 an bhliain iomlán leathdheireanach ranníocaíochta


TABHAIR FAOI DEARA
Níl na ranníocaíochtaí ÁSPC atá íoctha ar aicme S ináirithe ach chun críocha na n-éileamh a fhaightear ar an 01/12/2017 nó ina dhiaidh sin

Mura bhfuil ranníocaíochtaí ináirithe ar bith íoctha nó curtha chun sochair ag éilitheoir le dhá bhliain as a chéile, níl an duine sin i dteideal íocaíocht an Phinsin Easláine a fháil go dtí go mbeidh 26 cinn de ranníocaíochtaí cáiliúcháin íoctha aige/aici ina dhiaidh sin.


Is féidir feidhm a bhaint as Ranníocaíochtaí Árachais Shóisialaigh a íocadh sular thosaigh an córas ÁSPC sa bhliain 1979, agus freisin as ranníocaíochtaí a íocadh roimh an mbliain 1953, chun an íosmhéid 260 ranníocaíocht a luaitear thuas a chomhdhéanamh.


Is féidir feidhm a bhaint as Ranníocaíochtaí Ináirithe Curtha Chun Sochair a dámhadh chun na 48 ranníocaíocht is gá sna blianta ábhartha ranníocaíochta a chomhlíonadh..
Thairis sin, áirítear ranníocaíochtaí Aicme J a íocadh roimh an mbliain 1996 i leith Scéime Fostaíochta Pobail/Sóisialta i dtaca leis na blianta ábhartha ranníocaíochta.

  • Má tá Sochar Breoiteachta á fháil go leanúnach ag éilitheoir ón 4 Aibreán 1986, ní foláir nó go bhfuil méid iomlán 156 seachtaine de ranníocaíochtaí ÁSPC íoctha ag an éilitheoir sin.
  • Má tá Sochar Breoiteachta á fháil go leanúnach ag éilitheoir ón 2 Eanáir 1987, ní foláir nó go bhfuil méid iomlán 208 seachtaine de ranníocaíochtaí ÁSPC íoctha ag an éilitheoir sin.

4. Cad iad na coinníollacha leighis?

Ní mór d’éilitheoir a bheith buan-éagumasach chun oibre, a shainmhínítear mar:

  • éagumas chun oibre de chineál go bhfuil gach dealramh ann go mbeidh an t-éilitheoir éagumasach chun oibre ar feadh a shaoil

  • éagumas atá ann le 12 mhí anuas roimh dháta an éilimh, agus más rud é gur deimhin leis an Oifigeach Breithiúnachta nó leis an Oifigeach Achomharc go bhfuil gach dealramh ann go mbeidh an t-éilitheoir neamhábalta ar obair a dhéanamh go ceann 12 mhí eile ar a laghad

5. Cén dáta óna bhfuil feidhm ag Pinsean Easláine maidir le daoine féinfhostaithe?

Tá ranníocaíochtaí féinfhostaithe (Aicme S) ináirithe chun críocha an Phinsin Easláine i dtaca le héilimh a fhaightear ar an 01/12/2017 nó ina dhiaidh sin.

6. An bhfuil gach aicme de ranníocaíochtaí S ináirithe?

Tá. Is ináirithe chun críocha an Phinsin Easláine atá gach fo-aicme de ranníocaíochtaí aicme S.

7. An gá scor den fhéinfhostaíocht chun cáiliú do Phinsean Easláine?

Is gá. Beidh sé riachtanach litir ó na Coimisinéirí Ioncaim nó ó do chuntasóir a chur faoinár mbráid chun a dheimhniú go bhfuil tú scortha den fhéinfhostaíocht..

8. An bhfuil ranníocaíochtaí saorálacha ináirithe chun críocha an Phinsin Easláine?

Ní féidir feidhm a bhaint as ranníocaíochtaí saorálacha chun na coinníollacha árachais shóisialaigh (ÁSPC) a chomhlíonadh chun críocha an Phinsin Easláine..

9. An áirítear an t-árachas sóisialach ó lasmuigh d’Éirinn?

Mura gcáilíonn tú do Phinsean Easláine de bhun na ranníocaíochtaí Éireannacha amháin, is féidir feidhm a bhaint as ranníocaíochtaí a íocadh i dtíortha áirithe chun cabhrú leat cáiliú do Phinsean Easláine ó Éirinn ar ráta iomlán nó ar ráta laghdaithe. Is féidir freisin go gcáileoidh tú do phinsean ón tír eile sin. Is cóir duit sonraí a thabhairt ar d’fhoirm iarratais d’aon fhostaíocht nó d’aon tréimhse chónaithe de do chuid féin nó de chuid do chéile nó do pháirtnéara shibhialta sna tíortha ar an liosta seo thíos. Cuirfimid na cáipéisí ábhartha, thar do cheann, chuig na húdaráis ábhartha sa tír nó sna tíortha sin lena mbaineann..

Is iad na tíortha atá faoi chumhdach na Rialachán CE nó faoi chumhdach Comhaontaithe Dhéthaobhaigh ná:

  • An Astráil
  • An Ostair
  • An Bheilg
  • An Bhulgáir
  • Ceanada
  • Oileáin Mhuir nIocht
  • Poblacht na Seice
  • An Danmhairg
  • An Eastóin
  • An Fhionnlainn
  • An Fhrainc
  • An Ghearmáin
  • An Ghréig
  • An Ungáir
  • An Íoslainn
  • Éire
  • Oileán Mhanann
  • An Iodáil
  • An tSeapáin
  • An Laitvia
  • An Lichtinstéin
  • An Liotuáin
  • Lucsamburg
  • Málta
  • An Nua-Shéalainn
  • An Iorua
  • An Pholainn
  • An Phortaingéil
  • Poblacht na Cipire (An Chipir Theas)
  • Poblacht na Cóiré
  • An Rómáin
  • An tSlóvaic
  • An tSlóivéin
  • An Spáinn
  • An tSualainn
  • An Eilvéis
  • An Ísiltír
  • An Ríocht Aontaithe
  • Stáit Aontaithe Mheiriceá
  • Québec

Tá pinsin easláine faoi chumhdach Airteagail 44 – 49 de Rialachán an AE 883/04 ar chórais slandála sóisialaí a chomhordú. Chun críocha na rialachán, aicmítear Pinsean Easláine nó sochair arna n-íoc ag na Ballstáit mar Chineál A nó B, de réir an bhealaigh lena ríomhtar pinsin faoin reachtaíocht náisiúnta a fheidhmítear i ngach tír. Aicmítear Éire mar thír den Chineál A.


Más rud é gur oibrigh éilitheoir in Éirinn agus i dtír eile den ‘Chineál A', ní mór don Stát inar tharla éagumas an éilitheora chun oibre agus easláine dá éis sin an Pinsean Easláine ar fad a íoc, chomh luath agus a bheadh na critéir cháiliúcháin comhlíonta ag an éilitheoir.


Forálann Caibil 4, Airteagal 48 (4) de Rialachán an AE 883/04 d’athríomh ar theidlíocht duine chun an Phinsin Easláine má shroicheann sé/sí aois an phinsin sa bhallstát eile roimh dó aois an Phinsin Stáit in Éirinn a shroicheadh.


Más rud é gur oibrigh éilitheoir in Éirinn agus i dtír eile den ‘Chineál B’, nó i dtír lena bhfuil Comhaontú Déthaobhach Leasa Shóisialaigh ag Éirinn, socraítear ráta an phinsin ar bhonn Pro-Rata. Ciallaíonn sé seo go n-íocann gach tír páirtphinsean, ar bhonn foirmle ina n-úsáidtear taifead na ranníocaíochtaí ón dá thír.


Is é an t-íoscheanglas ná nach foláir nó go mbíonn 52 ranníocaíocht/chreidmheas in Éirinn ag éilitheoir, agus ceann amháin ar a laghad de na ranníocaíochtaí seo a bheith ina ranníocaíocht íoctha.

10. An gá dom fianaise leighis a chur isteach le m’iarratas?

Ní gá. Tar éis d’iarratas a fháil, má tá gá le fianaise leighis, gheobhaidh tú dhá fhoirm, ceann amháin le líonadh ag do Dhochtúir Ginearálta agus an ceann eile le líonadh agat féin. Is ceadmhach duit freisin tuairiscí speisialtóra agus/nó aon eolas leighis eile atá agat a chur isteach mar thaca le d’éileamh. Is cóir duit na foirmeacha seo a líonadh agus a chur ar ais go pras ionas gur féidir cinneadh a dhéanamh ar do theidlíocht ar fhorais leighis.

11. Cé mhéid is féidir a fháil?

Tá an Pinsean Easláine comhdhéanta de ghnáthráta pearsanta duit féin agus méideanna breise do dhuine fásta cáilithe agus do leanaí cáilithe. Ní rachfar i bhfeidhm ar do ráta pearsanta mar gheall ar aon ioncam eile, aon choigilteas eile nó aon phinsean ceirde a fhéadfaidh a bheith agat.
Chun a thuilleadh eolais a fháil, logáil isteach ar www.welfare.ie.

Cé atá ina dhuine fásta cáilithe?

Má tá tú pósta, i bpáirtnéireacht shibhialta nó ag comhchónaí le duine eile, is féidir go bhfaighidh tú liúntas do dhuine fásta cáilithe. Má tá leanaí agat atá ina gcónaí leat agus más duine singil, baintreach (fir), páirtnéir sibhialta marthanach nó duine idirscartha thú, is féidir go bhfaighidh tú liúntas do dhuine, atá 16 bliana d’aois nó os a chionn sin, atá ag tabhairt aire do do leanbh/leanaí, ar chuntar go bhfuil an duine seo ina chónaí leat agus go bhfuil tú á c(h)othabháil.

bhfaighidh tú méadú do dhuine fásta cáilithe::

  • Má tá ollioncam os cionn méid áirithe ag an duine sin (féach an nóta thíos),

  • Má tá íocaíocht leasa shóisialaigh á fáil ag an duine sin dá cheart féin (ach amháin i dtaca le Sochar Míthreorach, Sochar Forlíontach Leasa nó Sochar Linbh),

  • Má tá an duine sin dícháilithe ó Liúntas Cuardaitheora Poist nó Sochar Cuardaitheora Poist a fháil mar gheall ar a bheith páirteach in aighneas ceirde,

  • Má tá an duine sin ag glacadh páirte i gcúrsa lánaimseartha oiliúna de chuid FÁS/SOLAS nach cúrsa ceardaíochta é.


Má shealbhaíonn do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir coigilteas, infheistíochtaí nó maoin nach ligtear ar cíos, ach ar féidir brabús a bhaint aisti (seachas áit chónaithe an duine sin), measúnaítear an caipiteal mar seo a leanas:

An Chéad €20,000

Dada

€20,000 - €30,000

€1 per €1,000

€30,000 - €40,000

€2 per €1,000

Over €40,000

€4 per €1,000


Má tá maoin i gcomhsheilbh (ag lánúin mar shampla), áirítear leath luach na sócmhainne a bheith i seilbh gach duine acu.

Tabhair faoi deara:

  • Má tá ollioncam nó olltuilleamh €100.00 nó níos lú ná sin in aghaidh na seachtaine ag do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir, gheobhaidh tú méadú iomlán do dhuine fásta cáilithe. Má tá ollioncam nó olltuilleamh idir €100.00 agus €310.00 in aghaidh na seachtaine ag do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir, gheobhaidh tú méadú laghdaithe dó/di.
  • Cuimsíonn ioncam tuilleamh ó fhostaíocht nó ó fhéinfhostaíocht, ó phinsin cheirde, ó chíos as maoin, ó choigilteas agus ó infheistíochtaí.

Cé atá ina leanbh cáilithe?

Is é atá i leanbh cáilithe ná leanbh atá suas le 18 mbliana d’aois atá ina chónaí leat de ghnáth agus atá á chothabháil agat. Uaireanta, is féidir le leanbh nach bhfuil ina chónaí leat a bheith ina leanbh cleithiúnach agat má tá tú ag cothabháil an linbh sin. Féadfaidh tú Méadú um Leanbh Cáilithe a fháil don leanbh sin.

Meastar freisin gur cleithiúnaí agat leanbh atá os cionn 18 mbliana d’aois agus atá á chothabháil agat:

Ar feadh na tréimhse 3 mhí tar éis dó/di an t-oideachas dara leibhéal a fhágáil,

Ar feadh na tréimhse 3 mhí tar éis dó/di an Ardteistiméireacht a chríochnú,

Go dtí deireadh na bliana acadúla ina sroicheann sé/sí 18 mbliana d’aois ar chuntar go bhfreastalaíonn sé/sí ar chúrsa lánaimseartha staidéir de ló i scoil, i gcoláiste nó in ollscoil. Ó Iúil 2012, is féidir leat Méadú um Leanbh Cáilithe a fháil do leanbh atá suas le 22 bhliain d’aois má tá an leanbh sin in oideachas lánaimseartha. Má shroicheann leanbh 22 bhliain d’aois le linn dó/di a bheith in oideachas lánaimseartha, féadfaidh tú an Méadú um Leanbh Cáilithe a fháil go ceann na coda eile den bhliain acadúil.

bhfaighidh tú an Méadú um Leanbh Cáilithe má tá íocaíocht leasa shóisialaigh á fáil ag do leanbh dá cheart féin (ach amháin an Sochar Míthreorach)

Má tá Íocaíocht Chaomhnóra (Ranníocach) nó Íocaíocht Chaomhnóra (Neamh-Ranníocach) á fáil ag do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir.

Cén ráta den Mhéadú um Leanbh Cáilithe is féidir a fháil?

Gheobhaidh tú an Méadú um Leanbh Cáilithe ar fad má cháilíonn tú do mhéadú do do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir.

Gheobhaidh tú leath an Mhéadaithe um Leanbh Cáilithe mura gcáilíonn tú do mhéadú do do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir,

Má fhaigheann do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir íocaíocht leasa shóisialaigh dá c(h)eart féin. Sa chás seo, gheobhaidh do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir leath an Mhéadaithe um Leanbh Cáilithe in éineacht lena (h)íocaíocht agus gheobhaidh tú leath an Mhéadaithe um Leanbh Cáilithe in éineacht le do Phinsean Easláine.

bhfaighidh tú Méadú um Leanbh Cáilithe:

  • Má fhaigheann do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir ioncam nó tuilleamh ar fiú níos mó ná €400 sa tseachtain é. Níl feidhm aige seo ach maidir le héilimh atá faighte ar 5 Iúil 2012 nó i ndiaidh an dáta sin.

12. Conas a fhaightear an íocaíocht?

Is féidir an Pinsean Easláine a íoc leat go seachtainiúil:

  • I d’oifig áitiúil an phoist trí Chárta Seirbhísí Poiblí

  • Trí íocaíocht dhíreach isteach i do chuntas reatha, taisce nó coigiltis in institiúid airgeadais

Cónaí ar an gcoigríoch

Is féidir an Pinsean Easláine a íoc ar an gcoigríoch trí íocaíocht dhíreach le hinstitiúid airgeadais. Má tá de rún agat dul thar lear chun cónaithe ann, déan teagmháil le Rannóg na nÍocaíochtaí Pinsin Easláine, le do thoil, ag an seoladh seo thíos:

Rannóg na nÍocaíochtaí Pinsin Easláine
Seirbhísí Leasa Shóisialaigh
Tithe an Rialtais
Bóthar Bhéal Átha na Lao
An Longfort
Guthán: (043) 334 0000
Íosghlao: 1890 92 77 70

Má tá tú ag glaoch ó lasmuigh de Phoblacht na hÉireann, glaoigh, le do thoil, ar: + 353 43 3340000.
Gheobhaidh tú d’íocaíocht san airgeadra áitiúil i do chuntas bainc gach 4 seachtaine (3 seachtaine i riaráiste agus seachtain amháin réamhíoctha).

13. Cá fhad a mhaireann an íocaíocht?

Is féidir leat Pinsean Easláine a fháil fad a bheidh na coinníollacha cáiliúcháin á gcomhlíonadh agat. Aistreofar go huathoibríoch thú chuig an bPinsean Stáit (Ranníocach) nuair a shlánóidh tú 66 bliana d’aois. Cuirfear deireadh leis an íocaíocht, áfach, má fhaigheann tú aon phinsean eile ón Roinn seo (ach amháin Sochar Míthreorach agus Liúntas Cúramóra ar leathráta).

14. An ndéanfar athbhreithniú ar an éileamh?

Tá d’éileamh faoi réir athbhreithnithe tráth ar bith. Ba chóir go gcuirfeá in iúl don Roinn láithreach é dá dtiocfadh aon athrú ar do dhálaí.

15. Cad iad na sochair eile atá ar fáil in éineacht le Pinsean Easláine?

Má fhaigheann tú Pinsean Easláine, is féidir go mbeidh tú intofa freisin dóibh seo a leanas:

  • Saorthaisteal
  • Liúntas Breosla
  • Méadú um Chónaí Aonair
  • Pacáiste na Sochar don Líon Tí
  • Liúntas Oileáin

Saorthaisteal

Má fhaigheann tú Pinsean Easláine, gheobhaidh tú Pas Saorthaistil go huathoibríoch má chláraigh tú do do Chárta Seirbhísí Poiblí. Murar chláraigh tú do Chárta Seirbhísí Poiblí, d’iarrfaí ort clárú don Chárta sula n-eiseofaí do Chárta Saorthaistil chugat. Is féidir go gcáileoidh tú do Phas Saorthaistil Chompánaigh má dheimhníonn dochtúir nach féidir leat taisteal leat féin. Ceadaíonn sé seo d’aon duine amháin, atá 16 bliana d’aois nó os a chionn sin, taisteal i do theannta ar an iompar poiblí, saor in aisce.

Liúntas Breosla

Is féidir go bhfaighidh tú an liúntas breosla ar feadh 26 seachtaine ó dheireadh Mheán Fómhair go hAibreán. Bíonn feidhm ag coinníollacha áirithe maidir leis an liúntas seo, lena n-áirítear go gcónaíonn tú leat féin nó le daoine cáilithe áirithe agus go gcomhlíonann do líon tí tástáil acmhainne. Meadaítear an tréimhse ó 26 seachtaine go 27 seachtaine le héifeacht ó Mhárta 2018..

Méadú um Chónaí Aonair

Tá an méadú seo iníoctha má tá tú i do chónaí leat féin go príomha nó go hiomlán.

Pacáiste na Sochar don Líon Tí

Faoi réir coinníollacha áirithe, is féidir go gcáileoidh tú freisin do:

  • Liúntas Leictreachais, Liúntas Gáis Nádúrtha nó Liúntas d’Athlán Gáis Bhuidéalaithe
  • Saorcheadúnas Teilifíse.

Le héifeacht ó Mheitheamh 2018 is féidir go gcáileoidh tú do Liúntas Gutháin má fhaigheann tú Liúntas um Chónaí Aonair agus Liúntas Breosla.

Liúntas Oileáin

Is iníoctha an méadú seo má chónaíonn tú de ghnáth ar oileán amach ó chósta na hÉireann. Mura gcáilíonn tú do Phinsean Easláine ón Roinn seo agus má fhaigheann tú a macasamhail d’íocaíocht ó thír eile den Aontas Eorpach, is féidir go gcáileoidh tú don Liúntas Oileáin.

16. Cathain agus conas a dhéantar iarratas?

Má tá tú buan-éagumasach chun oibre agus má chomhlíonann tú na coinníollacha ÁSPC agus na coinníollacha leighis, féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Phinsean Easláine trí theagmháil a dhéanamh le:

Rannóg na nÍocaíochtaí Pinsin Easláine
Seirbhísí Leasa Shóisialaigh
Tithe an Rialtais
Bóthar Bhéal Átha na Lao
An Longfort
Guthán: (043) 334 0000
Íosghlao: 1890 92 77 70

Má tá tú ag glaoch ó lasmuigh de Phoblacht na hÉireann, glaoigh, le do thoil, ar: + 353 43 3340000.

Teastais is gá a chur le d’éileamh

Cuir na teastais seo a leanas san áireamh le d’éileamh, le do thoil. Ní gá teastais a chur chugainn má tharla an bhreith nó an pósadh, an pháirtnéireacht shibhialta nó an t-aontas sibhialta laistigh de Phoblacht na hÉireann:

  • Do theastas breithe (má rugadh thú lasmuigh de Phoblacht na hÉireann)
  • Teastas breithe do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomhchónaitheora (má tá méadú dó/di á éileamh agat agus má rugadh é/í lasmuigh de Phoblacht na hÉireann)
  • Do theastas pósta, do theastas clárúcháin um páirtnéireacht shibhialta nó aontas sibhialta (ní gá seo ach má tá méadú do do chéile nó do pháirtnéir sibhialta á éileamh agat, agus má phós tú nó má rinne tú páirtnéireacht shibhialta nó aontas sibhialta lasmuigh de Phoblacht na hÉireann)
  • Teastais bhreithe do leanaí cáilithe (má tá Méadú um Leanbh Cáilithe á éileamh agat agus mura bhfuil Sochar Linbh á fháil agat dóibh agus má rugadh iad lasmuigh de Phoblacht na hÉireann).

Ní ghlacaimid le fótachóipeanna de theastais.

Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí (Uimhir PSP)

Ní mór duit d’Uimhir PSP agus Uimhir PSP do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomhchónaitheora a thabhairt. Ina theannta sin, ní mór duit Uimhir/Uimhreacha PSP a thabhairt maidir le haon leanbh/leanaí a bhfuil sé i gceist agat íocaíocht a éileamh ina leith. Mura bhfuil na huimhreacha seo ar eolas agat, déan teagmháil le d’Oifig Leasa Shóisialaigh áitiúil, le do thoil. Cuirfidh siad d’uimhir PSP in iúl duit. Mura bhfuil ceann agat, inseoidh siad duit faoi cad a bheidh le déanamh agat chun ceann a fháil.


Chun a thuilleadh eolais a fháil, logáil isteach ar www.welfare.ie.


Ní mór duit na nithe seo a leanas a chur faoi iamh freisin:

  • Do P60 (má d’oibrigh tú sa bhliain iomlán dheireanach chánach)
  • Litir ó d’fhostóir deireanach ina ndeimhnítear do dháta deireanach fostaíochta NÓ P45 má scor tú den fhostaíocht
  • Má bhí tú i bhféinfhostaíocht, litir ó na Coimisinéirí Ioncaim ina ndeimhnítear an dáta ar scoireadh den fhéinfhostaíocht
  • Ráiteas ó gach institiúid airgeadais ina dtaispeántar na hidirbhearta sna 6 mhí dheireanacha agus ainm agus seoladh shealbhóir(í) an chuntais.

(má shealbhaíonn tú nó do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir airgead nó infheistíochtaí in institiúid airgeadais).

  • Duillíní Faisnéise ó phinsin ar bith a fhaigheann tú nó do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir
  • Litir ó scoil nó ó choláiste

(má tá éileamh á dhéanamh agat i leith linbh/leanaí idir 18 mbliana d’aois agus 22 bhliain d’aois atá in oideachas lánaimseartha).

17. An féidir a bheith ag obair agus an Pinsean Easláine a fháil?

De réir na gcoinníollacha ó thaobh íocaíocht leantach an Phinsin Easláine, ní ceadmhach duit a bheith i mbun fostaíochta. Is ceadmhach duit, áfach, le réamhchead i scríbhinn uainn, a bheith díolmhaithe ón riail seo chun:

  • Cúrsa oiliúna a dhéanamh, a bhféadfaidh fostaíocht eile a bheith mar thoradh air,,

  • Obair éadrom nó oiliúint éadrom a thosú, nach n-íocfaí luach saothair aisti de ghnáth leat

Tabhair faoi deara:
Ón 13 Feabhra 2012 is féidir go mbeidh tú intofa chun obair a dhéanamh agus Sochar Cumais Pháirtigh a fháil in ionad an Phinsin Easláine

18. An ngearrtar cáin ar an bPinsean Easláine?

Gearrtar.  Áirítear Pinsean Easláine mar ioncam chun críocha cánach. Déan teagmháil leis na Coimisinéirí Ioncaim chun a thuilleadh eolais a fháil.

19. An féidir an Liúntas Fiontraíochta um Fhilleadh ar Obair a fháil nó dul ar an gClár um Fhilleadh ar Oideachas?

Liúntas Fiontraíochta um Fhilleadh ar Obair

Is féidir go bhfaighidh tú an Liúntas Fiontraíochta um Fhilleadh ar Obair má tá an Pinsean Easláine á fháil agat le 12 mhí anuas ar a laghad. Ceadaíonn an scéim seo duit filleadh ar an bhféinfhostaíocht agus cuid de d’íocaíocht leasa shóisialaigh a choimeád go ceann 2 bhliain. Is féidir freisin go gcoimeádfaidh tú do chárta leighis agus do shochair thánaisteacha, faoi réir coinníollacha áirithe.

Rannóg an Liúntais Fhiontraíochta um Fhilleadh ar Obair
Seirbhísí Tacaíochta Fostaíochta
Lóiste na Sionainne
Cora Droma Rúisc
Contae Liatroma
Guthán: 071 96 72698

Clár um Fhilleadh ar Oideachas

Is éard atá sa Chlár um Fhilleadh ar Oideachas ná scéim do dhaoine atá ag fáil an Phinsin Easláine nó íocaíochtaí leasa shóisialaigh eile ar feadh tréimhse áirithe ama. Cuireann an clár ar do chumas cúrsa faofa dara leibhéal nó tríú leibhéal a dhéanamh i scoil aitheanta nó i gcoláiste aitheanta agus fós íocaíocht a fháil.
I dtaca leis an rogha dara leibhéal de, ní mór duit a bheith ag fáil an Phinsin Easláine le 3 mhí ar a laghad. I dtaca leis an rogha tríú leibhéal de, ní mór duit a bheith ag fáil an Phinsin Easláine le 12 mhí ar a laghad.

Chun a thuilleadh eolais a fháil, logáil isteach ar www.welfare.ie.

20. An leanfar de na híocaíochtaí tar éis bháis

Bás pinsinéara

Má fhaigheann tú bás le linn duit an Pinsean Easláine a fháil, leanfar den phinsean a íoc go ceann 6 seachtaine le do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir má chuimsigh an íocaíocht liúntas dó/di, nó má bhí íocaíocht leasa shóisialaigh dá c(h)uid féin á fáil ag do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir.

Bás duine fhásta cháilithe

Má fhaigheann duine fásta cáilithe bás, leanfar den Mhéadú um Dhuine Fásta Cáilithe a íoc leat go ceann 6 seachtaine má chuimsíonn do Phinsean Easláine méadú dó/di.

Bás linbh cháilithe

Leanfar den Mhéadú um Leanbh Cáilithe a íoc leat go ceann 6 seachtaine tar éis bhás an linbh cháilithe.

Deontas Baintreachais nó Páirtnéara Shibhialta Mharthanaigh

Má tá leanbh cáilithe amháin ar a laghad agat atá ina chónaí leat, is féidir leat Deontas Baintreachais nó Páirtnéara Shibhialta Mharthanaigh a fháil nuair a fhaigheann do chéile nó do pháirtnéir sibhialta bás. Is féidir leat a thuilleadh eolais a fháil ó d’Oifig Leasa Shóisialaigh áitiúil nó ó: :

Rannóg na mBaintreach, na mBaintreach Fir nó na bPáirtnéirí Sibhialta Marthanacha
Seirbhísí Leasa Shóisialaigh
Bóthar an Choláiste
Sligeach
Guthán: (071) 91 57100
Íosghlao: 1890 500 000

Má tá tú ag glaoch ó lasmuigh de Phoblacht na hÉireann, glaoigh, le do thoil, ar: + 353 71 9157100

21. Cén áit ar féidir a thuilleadh eolais a fháil?

Chun a thuilleadh eolais ar an bPinsean Easláine a fháil, déan teagmháil le d’Oifig Leasa Shóisialaigh áitiúil nó le Rannóg an Phinsin Easláine:

Rannóg na nÍocaíochtaí Pinsin Easláine
Seirbhísí Leasa Shóisialaigh
Tithe an Rialtais
Bóthar Bhéal Átha na Lao
An Longfort
Guthán: (043) 334 0000
Íosghlao: 1890 92 77 70

Má tá tú ag glaoch ó lasmuigh de Phoblacht na hÉireann, glaoigh, le do thoil, ar: + 353 43 3340000.

Chun leabhráin eolais, foirmeacha iarratais agus a thuilleadh eolais ar sheirbhísí leasa shóisialaigh a fháil:

  • Logáil isteach ar www.welfare.ie.
  • Cuir téacs chuig
  • Guthán: (071) 919 3302
  • Íosghlao: 1890 66 22 44
  • Má tá tú ag glaoch ó lasmuigh de Phoblacht na hÉireann, glaoigh, le do thoil, ar: + 353 71 91 93302.
  • Buail isteach chuig d’Ionad áitiúil um Fhaisnéis do Shaoránaigh, do Lárionad Intreo áitiúil nó d’Oifig Leasa Shóisialaigh áitiúil.
Last modified:27/11/2017