Leathnú Dhliteanas ÁSPC chuig Ioncam Neamhthuillte: Na Sonraí


Print page

LEATHNÚ AN DLITEANAIS ÁSPC CHUIG IONCAM NEAMHTHUILLTE DE CHUID RANNÍOCÓIRÍ FOSTAITHE AGUS CHUIG PINSINÉIRÍ CEIRDE FAOI AOIS PINSIN.

Ina óráid Bhuiséad 2013 dúirt an tAire Airgeadais:

"I gcás ina bhfuil ioncam ó cheird nó ó ghairm ag íocóirí a íocann ráta laghdaithe ÁSPC, beidh an t-ioncam sin agus aon ioncam neamhthuillte a bheidh acu faoi réir ÁSPC le héifeacht ón 1 Eanáir 2013.

Tiocfaidh ioncam neamhthuillte chun bheith faoi réir ÁSPC in 2014 i gcás gach duine eile. Ciallaíonn sin go mbeidh ÁSPC iníoctha ar ioncam a ghintear ó shaibhreas ar nós ioncam cíosa, ioncam infheistíochta, díbhinní agus ús ar thaiscí agus ar choigilteas."

Achoimre ar na hathruithe go dtí seo:

Roimh 2013, bhí ranníocóirí ag an ráta ÁSPC laghdaithe, is é sin, státseirbhísigh agus fostaithe sa tseirbhís phoiblí a earcaíodh roimh Aibreán 1995, díolmhaithe ó ÁSPC ar ioncam seachas tuilleamh. Ó 2013 ar aghaidh tháinig an t-ioncam sin chun bheith faoi dhliteanas 4% d'ÁSPC, i gcás inar áiríodh ar an ioncam sin:

  1. ioncam tuillte ó fhéinfhostaíocht, nó
  2. ioncam ó fhéinfhostaíocht a thagann faoi chuimsiú ÍMAT.

Beidh feidhm ag an muirear ÁSPC ar gach ioncam tuillte ó fhéinfhostaíocht agus ar aon ioncam neamhthuillte eile atá ag na daoine seo ón 1-1-2013, agus beidh sé iníoctha in éineacht lena gcáin tríd an gcóras cánach féinmheasúnaithe.

Beidh an muirear ÁSPC ar gach ioncam ó fhéinfhostaíocht a thagann faoi chuimsiú ÍMAT iníoctha ón 28 Meitheamh 2013 agus asbhainfear é ag an bhfoinse.

Ní bheidh aon teidlíocht ar shochar árachais shóisialaigh ag gabháil leis an muirear nua ÁSPC.

Ní dhéanfar difear do theidlíochtaí árachais shóisialaigh atá bunaithe ar ÁSPC a íocadh maidir le príomhphost an duine sa státseirbhís nó sa tseirbhís phoiblí.

Ón 01/01/2014

ÁSPC gearrtha ar chineálacha difriúla ioncaim

I gcoitinne bíonn daoine idir 16 bliana agus aois pinsin faoi dhliteanas ÁSPC a íoc ar gach cineál ioncaim.

Íocann gach oibrí ÁSPC ar thuilleamh ó fhostaíocht. Má tá ioncam ó fhéinfhostaíocht ag fostaí, m.sh. ó thacsaí a thiomáint, íocann sé ÁSPC, leis, mar ranníocóir féinfhostaithe ar an mbrabús ón tacsaí a thiomáint agus ar aon ioncam neamhthuillte eile atá aige, m.sh. ioncam cíosa.

Ach mura mbíonn ag fostaí nó duine atá ag fáil pinsean ceirde ach ioncam neamhthuillte, ní ghearrtar ÁSPC ar an ioncam neamhthuillte. Fógraíodh i mBuiséad 2013 go gcuirfí deireadh ón 1 Eanáir 2014 leis an díolúine ó ÁSPC a bhí ag gach ranníocóir fostaithe agus pinsinéir ceirde faoi 66 bliana nach raibh d'ioncam breise acu ach ioncam neamhthuillte. Ciallaíonn sé sin go ngearrfar ÁSPC ar ioncam neamhthuillte ar nós ioncam cíosa, ioncam ó infheistíochtaí, ó dhíbhinní agus ó ús ar thaiscí agus ar choigilteas. Gearrtar DIRT i láthair na huaire ar thaiscí agus ar choigilteas (d'fhógair an tAire Airgeadais méadú ar an ráta DIRT go 41% ó 2014 ina óráid Bhuiséad 2014). Gearrfar anois 4% d'ÁSPC ar an ioncam sin i gcás na ndaoine thuas más daoine inmhuirir iad de réir shainmhíniú na gCoimisinéirí Ioncaim mar a shonraítear thíos.

Ní bheidh aon sochar árachais shóisialaigh ag gabháil leis an muirear nua ÁSPC.

Sainmhíniú na gCoimisinéirí Ioncaim ar dhuine inmhuirir:

Beidh daoine ar "daoine inmhuirir" iad ar mhaithe le cáin ioncaim faoin Acht Chomhdhlúite Cánacha, 1997, faoi dhliteanas. Duine inmhuirir is ea daoine nach bhfuil i gceachtar den dá ghrúpa seo a leanas: cáiníocóirí ÍMAT (i) nach bhfuil aon ioncam eile acu ná (ii) a bhfuil ioncam eile neamhshuntasach a ngearrtar cáin air trí chóras ÍMAT na gCoimisinéirí Ioncaim (ioncam neamhshuntasach de réir na gCoimisinéirí Ioncaim is ea méideanna nach mó ná €3,174 sa bhliain). Daoine a bhfuil ioncam os cionn €3, 174 sa bhliain acu, ní mór dóibh íoc agus tuairisciú faoi chóras féinmheasúnaithe na gCoimisinéirí Ioncaim.

Ioncam ó Fhostaíocht

Íocann fostaithe agus a gcuid fostóirí ÁSPC ar thuarastal ó fhostaíocht atá inárachais ar mhaithe le ÁSPC. Faoi rialacha ÁSPC "tuilleamh inríofa" a thugtar ar an ioncam sin.

Oibrithe sa státseirbhís agus sa tseirbhís phoiblí a earcaíodh roimh Aibreán 1995, íocann siad ráta laghdaithe d'ÁSPC faoi aicmí B, C, nó D. Tugtar "fostaithe ar ráta laghdaithe" orthu.

Ioncam nach ó fhostaíocht eile é

D'fhéadfadh ioncam breise a bheith ag fostaí, seachas ioncam ó fhostaíocht. Ar mhaithe le ÁSPC aicmítear an t-ioncam breise i gceann de na catagóirí seo a leanas:

  • "ioncam inríofa" - ioncam é seo atá lasmuigh de chóras ÍMAT agus a mbailítear an cháin air tríd an gcóras cánach féinmheasúnaithe. D'fhéadfadh sé gur ioncam ó ghairm nó ó cheird a bheadh ann nó ioncam neamhthuillte ó ioncam cíosa, mar shampla.
  • "luach saothair inríofa" - ioncam é seo nach dtagann ó fhostaíocht inárachais agus a ngearrtar cáin air faoi chóras ÍMAT. Áirítear air:
    • Ioncam a íoctar le stiúrthóirí oibre ar leo 50% nó níos mó de ghnáthscair chaipitil na cuideachta, go díreach nó go hindíreach.
    • Cineálacha áirithe ioncaim nach ó fhostaíocht é, a mbailítear cáin air ag an bhfoinse faoi chóras ÍMAT (.i. Cistí Scoir Faofa).

Éifeacht an athraithe

Gheofar samplaí ag deireadh an fhógra seo den tionchar a bheidh ag na hathruithe seo ar dhaoine a bhfuil cineálacha difriúla ioncaim acu.

4% de Mhuirear ÁSPC. Aicme K

An ÁSPC a íocfar, aicmeofar é faoi Aicme K, ÁSPC ar mhaithe leis an ranníocaíocht a chlárú. Ní thugann ranníocaíochtaí Aicme K aon teidlíocht ar shochair árachais shóisialaigh bunaithe ar íoc an mhuirir nua ÁSPC. Gearrfar ÁSPC ar gach cuid den ioncam. (Nóta: I gcás ranníocóirí áirithe eile Aicme K, ní íoctar ÁSPC más lú ná €100 sa tseachtain a n-ioncam seachtainiúil.

EOLAS EILE

Gheofar tuilleadh eolais maidir le híocaíochtaí ÁSPC ar ioncam neamhthuillte fostaithe ó:

Seirbhísi Eolais
An Roinn Coimirce Sóisialaí
Seirbhísí Leasa Shóisialaigh
Bóthar an Choláiste
Sligeach

Glao Áitiúil: 1890 66 22 44 (ó Phoblacht na hÉireann amháin)
Teileafón: + +353 71 9193313 15898 (ó Thuaisceart Éireann nó thar lear)

Samplaí

 

Sampla 1
Duine atá ag fáil pinsean ceirde agus ioncam breise neamhthuillte aige/aici.

Tá pinsean ceirde ag Sinéad. Tá sí faoi aois pinsin. Tá ioncam cíosa aici, leis.
Pinsean Ceirde Dlite maidir le ÁSPC ag Aicme M
Ioncam cíosa Dlite maidir le ÁSPC ag Aicme K ón 1/1/2014, más duine inmhuirir í de réir shainmhiniú na Roinne thuas.

 

Sampla 2
Fostaí nach bhfuil aige/aici d'ioncam breise ach ioncam neamhthuillte.

Fostaí is ea Caoimhín agus é ag íoc ÁSPC ag Aicme A. Faigheann sé ioncam cíosa, leis.
Ioncam inárachais ÁSPC Dlite maidir le ÁSPC ag Aicme A
Ioncam cíosa Dlite maidir le ÁSP ag Aicme K ón 1/1/2014, más duine inmhuirir í de réir shainmhiniú na Roinne thuas.

 

Sampla 3
Duine nach bhfuil d'ioncam aige nó aici nach ioncam neamhthuillte.

Tá ioncam cíosa ag Pádraigín mar aon le díbhinní ó scaireanna. Níl aon ioncam tuillte aici.
Ioncam inríofa Dlite maidir le ÁSPC ag Aicme S
Toisc nach bhfuil d'ioncam ag Pádraigín ach ioncam neamhthuillte íocann sí ÁSPC ag Aicme S ar a hioncam agus beidh sí dlite maidir le ÁSPC ag Aicme S faoi mar a bhí cheana.

 

Sampla 4
Ranníocóir ar an ráta laghdaithe a bhfuil ioncam neamhthuillte aige nó aici

Altra san arm is ea Clár agus tá ioncam cíosa aici chomh maith.
Tuarastal ón arm: Dlite maidir le ÁSPC ag Aicme C
Ioncam cíosa: Dlite maidir le ÁSP ag Aicme K ón 1/1/2014, más duine inmhuirir í de réir shainmhíniú na Roinne atá tugtha thuas.
Last modified:21/10/2013
 

 Íoslódáilí

 
 

 Aimsitheoir Intreo/Oifigí Áitiúla

 
Déan cuardach d'oifig áitiúl
img