Ceisteanna Coitianta – Athruithe ar an bPinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh 2012/13


Print page

 

  1. Cad é an Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Sibhialta Mharthanaigh?

  2. Cad iad na coinníollacha árachais shóisialta a chaithfear a shásamh chun an pinsean seo a fháil?

  3. Cad iad na socruithe maidir le héilimh dhéanacha agus cathain a thiocfaidh siad isteach?

  4. Cad a chiallaíonn sin do dhaoine a chuireann isteach ar an bpinsean seo?

  5. An bhfuil aon chás ann ina n-íocfaidh an Roinn éileamh siardhátaithe níos sia siar ná sé mhí?

  6. Cad é an t-athrú ar líon íosta na ranníocaíochtaí íoctha a bheidh ag teastáil don Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh agus cathain ar tháinig sé isteach?

  7. Cé na daoine a ndéanfaidh an t-athrú sin difear dóibh?

  8. Cá bhfaighidh mé cóip de mo thaifead árachais shóisialta?

  9. Níl 260 ranníocaíocht árachais shóisialta íoctha Éireannacha agam féin ná ag mo pháirtnéir sibhialta nach maireann, ach d'oibrigh mé féin nó mo pháirtnéir sibhialta thar lear. An féidir liom mo ranníocaíochtaí árachais shóisialta ó thír eile a úsáid chun an riachtanas sin a shásamh?

  10. An áirítear i leith an Phinsin Stáit (Aistriú)/(Ranníocach) ranníocaíochtaí árachais shóisialta a íocadh i dtír atá cumhdaithe ag Rialacháin CE nó a bhfuil Comhaontú Slándála Sóisialta Déthaobhach ag Éirinn léi?

  11. Cá bhfios dom an cineál ranníocaíochta atá á híoc agam?

  12. Cad is "Bliain Ranníoca" ann?

  13. Cad is "ranníocaíochtaí féinfhostaithe" ann?

  14. Conas a dhéanaim an 'Meán Bliantúil Gearr' a ríomh?

  15. Conas a dhéanaim an 'Meán Bliantúil Fada' a ríomh?

  16. Cé mhéad airgid a bheidh sa phinsean?

  17. Cé na sochair nó na liúntais eile a d’fhéadfadh a bheith ag dul dom?

  18. An féidir liom a bheith fostaithe ar Scéim Fostaíochta Pobail (FP) agus mo phinsin a fháil?

  19. An féidir liom liúntas oiliúna a fháil agus mo phinsean a fháil freisin?

  20. Cathain agus conas a dhéanfaidh mé iarratas ar phinsean?

  21. Nílim sásta le cinneadh na Roinne ar m'iarratas ar phinsean. Cad ba cheart dom a dhéanamh anois?

  22. Conas a bhfaighidh mé an íocaíocht?

  23. An mbaineann an Roinn Coimirce Sóisialaí cáin ioncaim as mo Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh?

  24. Nílim 66 bliain d’aois fós ach táim ag dul ar scor ón obair; conas is féidir liom mo thaifead Árachais Shóisialaigh a chosaint le haghaidh mo phinsin?

  25. Má théim chun cónaithe thar lear, an bhfaighidh mé mo Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Sibhialta Marthanaigh?

  26. Is baintreach, baintreach fir nó páirtnéir sibhialta marthanach mé ach ní cháilím don phinsean seo. Cad ba cheart dom a dhéanamh anois?

  27. Cá bhfaighfidh mé tuilleadh eolais?

  28. Cad iad na tíortha atá faoi chumhdach Rialacháin CE nó a bhfuil Comhaontú Déthaobhach ag Éirinn leo?

  29. Cad iad na haicmí difriúla ÁSPC?


C.1 Cad é an Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Sibhialta Mharthanaigh?

Íocaíocht árachais shóisialta is ea an Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh a íoctar le baintreacha, baintreacha fir agus páirtnéirí sibhialta marthanacha. Bunaítear é ar thaifead árachais shóisialta (ÁSPC) an éilitheora nó ar thaifead an chéile nó an pháirtnéara sibhialta nach maireann.

Ní íocaíochtaí faoi réir tástáil acmhainne iad, mar sin ní dhéanann sé difear don ráta íocaíochta teacht isteach eile a bheith agat, pinsean ceirde nó tuilleamh ó fhostaíocht, cuir i gcás.

Cáilíonn tú don Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh más amhlaidh

  • gur baintreach nó baintreach fir thú nó céile sibhialta marthanach nó
  • go bhfuil tú colscartha ó do chéile nach maireann (faoi mar a aithnítear sa Stát seo) agus nár athphós tú nó
  • gur scoireadh páirtnéireacht shibhialta le do pháirtnéir sibhialta nach maireann agus nár chláraigh tú i bpáirtnéireacht shibhialta nua

  • agus
  • nach bhfuil tú ag comhchónaí

  • agus
  • go sásaíonn tú coinníollacha ranníoca árachais shóisialta áirithe

  • go bhfuair do chéile nó do chéile sibhialta nach maireann ráta áirithe den Phinsean Stáit (Athrú) nó den Phinsean Stáit (Ranníocach) a raibh ar áireamh ann méadú duitse mar Dhuine Aosaithe Cáilithe nó más amhlaidh go raibh an méadú sin ag dul duit ach amháin go raibh tú ag fáil Pinsean Stáit (Neamhranníocach), Pinsean na nDall nó Líúntas Cúramóra i d'ainm féin.

C.2. Cad iad na coinníollacha árachais shóisialta a chaithfear a shásamh chun an pinsean seo a fháil?

Chun cáiliú le haghaidh Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh ní mór duitse nó do do chéile/pháirtnéir sibhialta nach maireann coinníollacha árachais shóisialta áirithe a shásamh. Ní mór gach ceann de na coinníollacha sin a shásamh ar thaifead duine amháin; ní ceadmhach an dá thaifead a chur le chéile. Ní mór gach ranníocaíocht a bheith déanta roimh bhás do chéile nó do pháirtnéara shibhialta.

Comhairtear ranníocaíochtaí ÁSPC ag Aicmí A, B, C, D, E, F, G, H, P, N agus S agus do theidlíocht ar Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh á meas. Áirítear ranníocaíochtaí deonacha, leis.

Chun cáiliú le haghaidh Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh ní mór duitse nó do do chéile/pháirtnéir sibhialta na ranníocaíochtaí seo a leanas a bheith íoctha:

260 ranníocaíocht árachais shóisialta íoctha ag dáta báis an chéile/an pháirtnéara shibhialta nó roimh aois inphinsin (66 bliain d'aois i láthair na huaire), cibé acu is túisce agus

meán bliantúil d'aon cheann díobh seo a leanas a bheith agat:

  • 39 ranníocaíocht árachais shóisialta íoctha nó creidiúnaithe sna 3 bliana nó sna 5 bliana roimh bhás an chéile/an pháirtnéara shibhialta nó sular shlánaigh siad aois inphinsin (ar a dtugtar 'Meán Bliantúil Gearr’)
  • 24 ranníocaíocht árachais shóisialta íoctha nó creidiúnaithe ó bhliain na chéad iontrála sa chóras árachais shóisialta go dtí bliain bháis an chéile/an pháirtnéara shibhialta nó an bhliain ina shlánaigh siad aois inphinsin, cibé acu is túisce (ar a dtugtar ‘Meán Bliantúil Fada’).

C.3. Cad iad na socruithe maidir le héilimh dhéanacha agus cathain a thiocfaidh siad isteach?

Ní dhéanfar éilimh dhéanacha ar an bPinsean Stáit Aistriú nó Ranníocach a shiardhátú ach go ceann tréimhse 6 mhí.

C.4. Cad a chiallaíonn sin do dhaoine a chuireann isteach ar an bpinsean seo?

Ba cheart iarratas a dhéanamh ar Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh a luaithe is féidir tar éis bhás an chéile nó an pháirtnéara shibhialta.

Má bhíonn an t-éileamh níos mó ná sé mhí déanach, glacfar leis agus íocfar é má cháilíonn sé ach ní dhéanfar an íocaíocht a shiardhátú ach go ceann sé mhí roimh an dáta ar a bhfaighfear an t-éileamh sa Roinn, beag beann ar dháta báis an chéile nó an pháirtnéara sibhialta.

C.5 An bhfuil aon chás ann ina n-íocfaidh an Roinn éileamh siardhátaithe níos sia siar ná sé mhí?

I gcásanna áirithe d'fhéadfaí éileamh a shiardhátú níos sia siar ná sé mhí:

  • I gcás inar theip ort éileamh a dhéanamh ar an dáta teidlíochta toisc go bhfuair tusa, nó duine a ghníomhaigh ar do shon, eolas bréagach nó míthreorach ó bhall foirne den Roinn seo. Más amhlaidh atá, ní mór duit sonraí iomlána an eolais bhréagaigh nó mhíthreoraigh a fuair tú, agus ainm an oifigigh a thug duit é (más eol duit é), an oifig óna bhfuair tú an t-eolas sin agus an dáta ar a bhfuair tú é a chur ar fáil dúinn.
  • I gcás inar theip ort éileamh a dhéanamh ar an dáta teidlíochta toisc go raibh tú chomh tinn nó chomh éagumasaithe de bharr tinnis nárbh fhéidir leat iarratas a dhéanamh nó iarraidh ar dhuine éigin eile an t-iarratas a dhéanamh ar do shon. Más amhlaidh atá, ní mór duit fianaise dochtúra a sholáthar a mhíníonn an fáth nárbh fhéidir leat iarratas a dhéanamh nó iarraidh ar dhuine éigin eile an t-iarratas a dhéanamh ar do shon.

I gcás go maítear breoiteacht nó éagumas, ní mór d'éileamh ar phinsean a bheith déanta roimh nó laistigh de shé mhí ón dáta inar tháinig tú chun bheith sláintiúil nó gan a bheith éagumasaithe níos mó.

Nóta: Ní fhéachfar ar d'easpa eolais féin ar do theidlíocht ar phinsean nó easpa eolais aon duine a ghníomhaíonn ar do shon ar do theidlíocht ar phinsean mar nithe a chomhlíonann na critéir do shiardhátú an éilimh.

Ní fhéachfar ar easpa eolais ag tríú páirtithe, eolas nó comhairle neamhchruinn a thugtar duit, nó neamhghníomh ag duine aonair nó gníomhaireacht seachas ag fostaí de chuid ina Roinne, mar bhonn chun íocaíocht pinsin a shiardhátú tuilleadh.

C.6. Cad é an t-athrú ar líon íosta na ranníocaíochtaí íoctha a bheidh ag teastáil don Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh agus cathain ar tháinig sé isteach?

Ón 27ú Nollaig 2013, is é 260 uimhir íosta na ranníocaíochtaí íoctha a theastaíonn don Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh (156 ranníocaíocht íoctha roimhe sin).

C.7. Cé na daoine a ndéanfaidh an t-athrú sin difear dóibh?

Déanfaidh an t-athrú seo difear do dhuine ar bith a chuireann isteach éileamh ar Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh i gcás inar bhásaigh an céile nó an páirtnéir sibhialta an 27 Nollaig 2013 nó dá éis.

Beidh 260 ranníocaíocht árachais shóisialta ar a laghad de dhíth orthu ar a dtaifead féin nó ar thaifead a gcéile nó a bpáirtnéara sibhialta, chomh maith leis an gcoinníoll a luaitear ag Cuid b) de Cheist 2 a bheith sásaithe.

C.8. Cá bhfaighidh mé cóip de mo thaifead árachais shóisialta?

Is féidir cóip de do thaifead árachais shóisialta a iarraidh

  • ar líne sa roinn Seirbhísí ar Line dár suíomh Gréasáin www.welfare.ie
  • nó trí scríobh chuig Rannóg Lárnach na dTaifead (seoladh thíos) agus an t-eolas seo a thabhairt:
  • Uimhir PSP
  • Ainm
  • Dáta breithe
  • Sloinne Breithe (más bean phósta tú)
  • Sloinne Breithe na Máthar
  • Uimhir Árachais Roimh 1979 (má d'oibrigh tú in Éirinn roimh 1979)
  • Uimhir theileafóin (ar eagla gur gá dúinn glaoch ort)

Taifid Lárnacha
An Roinn Coimirce Sóisialaí
Bóthar Mhic Artair
Ard Rámhann
Bun Cranncha
Co. Dhún na nGall
Glao áitiúil: 1890 690 690

C.9. Níl 260 ranníocaíocht árachais shóisialta íoctha Éireannacha agam féin ná ag mo pháirtnéir sibhialta nach maireann, ach d'oibrigh mé féin nó mo pháirtnéir sibhialta thar lear. An féidir liom mo ranníocaíochtaí árachais shóisialta ó thír eile a úsáid chun an riachtanas sin a shásamh?

Is féidir árachas sóisialta i dtír atá cumhdaithe ag Rialacháin AE nó i dtír a bhfuil Comhaontú Déthaobhach Slándála Sóisialta ag Éirinn léi a úsáid chun an coinníoll seo a chomhlíonadh. Gheobhaidh tú liosta de na tíortha sin i gCeist 27.

Ón 27ú Nollaig 2013, is é 260 uimhir íosta na ranníocaíochtaí íoctha a theastóidh don Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh.

Nóta: Ní mór 52 ranníocaíocht/creidmheas árachais shóisialta a bheith agatsa, nó ag do chéile/páirtnéír sibhialta nach maireann, in Éirinn, agus ceann amháin díobh ar a laghad ina ranníocaíocht íoctha.

C. 10. An áirítear i leith an Phinsin Stáit (Aistriú)/(Ranníocach) ranníocaíochtaí árachais shóisialta a íocadh i dtír atá cumhdaithe ag Rialacháin CE nó a bhfuil Comhaontú Slándála Sóisialta Déthaobhach ag Éirinn léi?

Mura gcáilíonn tú le haghaidh Pinsean Stáit (Ranníocach) Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh bunaithe ar do thaifead árachais shóisialta Éireannach amháin, d'fhéadfadh na ranníocaíochtaí sin cabhrú leat cáiliú le haghaidh pinsean pro rata faoi Rialacháin CE nó faoi Chomhaontú Slándála Sóisialta Déthaobhach. D'fhéadfá cáiliú le haghaidh pinsin ón tír nó ó na tíortha eile, leis.

Agus iarratas á dhéanamh agat ar phinsean anseo, ba cheart duit sonraí aon fhostaíochta nó tréimhse chónaithe thar lear a thabhairt ar an bhfoirm iarratais. Cuirfimid na páipéir riachtanacha chuig na húdaráis sa tír i dtrácht, ar do shon, más í ceann de na tíortha atá liostaithe in Ceist 26. 

Faoi rialacha an AE ar chomhordú na slándála sóisialta féadfaidh tú gluaiseacht ar fud na hEorpa gan aon cheart slándála sóisialta a chailliúint. Is féidir leat féachaint ar fhíseán gearr ina míneofar duit a dtarlaíonn do do cheart ar phinsean seanaoise má chónaíonn tú agus má oibríonn tú i mbreis is tír amháin den Aontas Eorpach nó san Íoslainn, i Lichtinstéin, san Iorua nó san Eilvéis

C. 11. Cá bhfios dom an cineál ranníocaíochta atá á híoc agam?

Taispeántar aicme na ranníocaíochta, nó an aicme ÁSPC, ar do P60. Mínítear na haicmí difriúla ÁSPC i gCeist 28.

C.12. Cad is "Bliain Ranníoca" ann?

"Bliain ranníoca" is ea bliain mheasúnachta laistigh de chiall na nAchtanna Cánach, agus "bliain chánach" a thugtar uirthi de ghnáth.

C.13. Cad is "ranníocaíochtaí féinfhostaithe" ann?

Ranníocaíochtaí árachais shóisialta féinfhostaithe is ea ranníocaíochtaí ÁSPC ag Aicme S. Áirítear na ranníocaíochtaí sin agus do theidlíocht ar Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh á meas

Más duine féinfhostaithe ab ea do chéile nó do pháirtnéir sibhialta nach maireann agus gur thosaigh sé/sí ag íoc ranníocaíochtaí ag Aicme S an 6 Aibreán 1988 nó dá éis, is féidir do theidlíocht ar Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh a ríomh bunaithe ar do thaifead árachais shóisialta ón dáta sin, má chiallaíonn sé go bhfaighfeá ráta níos airde pinsin, ar choinníoll go sásaíonn tú na coinníollacha eile don phinsean.

Ní mór duitse nó do do chéile nó do pháirtnéir sibhialta nach maireann ranníocaíochtaí féinfhostaithe a bheith íoctha agaibh ar feadh bliana ar a laghad sular slánaíodh 66 bliain d'aois nó dáta an bháis, más túisce sin

Tá sé tábhachtach a chinntiú go n-íoctar aon dliteanas ÁSPC in am, ionas nach gcaillfear aon íocaíocht pinsin

C.14. Conas a dhéanaim an 'Meán Bliantúil Gearr' a ríomh?

Comhair líon na ranníocaíochtaí árachais shóisialta agus creidiúintí ar do thaifead féin nó ar thaifead do chéile nó do pháirtnéara shibhialta nach maireann sna 3 nó sna 5 bliana ranníoca iomlána roimh aois inphinsin (66 bliain d'aois i láthair na huaire) nó roimh dáta an bháis, más túisce sin. Tabhair ‘Ranníocaíochtaí agus Creidiúintí' air sin.

Seo mar a ríomhtar do 'Mheán Bliantúil Gearr':

Meán Bliantúil Gearr = Ranníocaíochtaí agus Creidiúintí ÷ 3 or 5

Sampla:

Tosaíonn duine ag íoc árachais shóisialta an 1 Eanáir 2008 agus íoctar é go dtí bás an chéile an 1 Aibreán 2013. Tá 52 ranníocaíocht íoctha acu i ngach ceann de bhlianta ranníoca 2008, 2009, 2010, 2011 agus 2012, rud a thugann 260 'Ranníocaíochtaí agus Creidiúintí'. Seo mar a ríomhtar an Meán Bliantúil Gearr:

Iomlán na mBlianta Ranníoca = 3

Ranníocaíochtaí agus Creidiúintí' = 156 (íoctha sna blianta 2012, 2011 agus 2010)

Meán Bliantúil Gearr = Ranníocaíochtaí agus Creidiúintí' ÷ Líon na mBlianta Ranníoca = 156÷3 = 52

C.15. Conas a dhéanaim an 'Meán Bliantúil Fada' a ríomh?

Comhair líon na mblianta ranníoca, ag tosú leis an mbliain inar thosaigh tú féin nó do chéile nó do pháirtnéir sibhialta nach maireann ag íoc árachais shóisialta suas go dtí an bhliain ranníoca dheireanach agus an bhliain sin san áireamh roimh aois inphinsin (66 bliain i láthair na huaire) nó roimh bhás do chéile nó do pháirtnéara shibhialta, más túisce sin. Tabhair ‘Iomlán na mBlianta Ranníoca' air sin.

Comhair na ranníocaíochtaí íoctha agus na creidiúintí ar fad ar do thaifead féin nó ar thaifead do chéile nó do pháirtnéara shibhialta nach maireann sa tréimhse sin (féach Ceist 2 thuas). Tabhair ‘Ranníocaíochtaí agus Creidiúintí' air sin.

Seo mar a ríomhtar do :'Mheán Bliantúil Fada':

Meán Bliantúil Fada= Ranníocaíochtaí agus Creidiúintí' ÷ Iomlán na mBlianta Ranníoca

Sampla:

Duine atá ag íoc árachais shóisialta ó 7 Lúnasa 1962, cailltear a c(h)éile nó a p(h)áirtnéir sibhialta an 12 Márta 2012. Ba é 2011 an bhliain ranníoca dheiridh iomlán roimh dháta an bháis. Tá 1,400 ranníocaíocht agus creidiúint acu a áirítear i leith Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh.

Iomlán na mBlianta Ranníoca = 50

Ranníocaíochtaí agus Creidmheasanna = 1,400

Meán Bliantúíl Fada = Ranníocaíochtaí agus Creidiúintí' ÷ Iomlán na mBlianta Ranníoca = 1400÷50= 28

Sampla (Ranníocaíochtaí Féinfhostaíochta):

Duine atá ag íoc árachais shóisialta ó 7 Lúnasa 1966, cailltear a c(h)éile nó a p(h)áirtnéir sibhialta an 12 Márta 2012. Ba é 2011 an bhliain ranníoca dheiridh iomlán roimh dháta an bháis. Taispeánann a dtaifead ranníocaíochtaí: Ranníocaíochtaí gnáthráta a taifeadadh suas go dtí 1972 agus ranníocaíochtaí Aicme S don bhliain 1988/89 (52 sa bhliain sin) suas go dtí 2000/01 agus an bhliain sin san áireamh.

Ag comhaireamh ó 1966 ar aghaidh agus ag cur 2011 san áireamh tá 46 bliain chánach ann.

Tá 1028 ranníocaíocht taifeadta inríofa acu san iomlán. Seo mar a ríomhtar an meán bliantúil = 1028÷46= 22. Bunaithe ar an taifead seo, ní cháilíonn an duine le haghaidh an Phinsin Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh.

Ach toisc gur thosaigh siad ag íoc ÁSPC Aicme S an 6 Aibreán 1988 agus toisc go bhfuil 52 ranníocaíocht acu don bhliain 1988/89 is féidir an meán bliantúil a chomhaireamh ó thús na bliana 1988/89. Is féidir neamhaird a thabhairt ar na ranníocaíochtaí ÁSPC roimhe sin, toisc gurb é leas an iarratasóra é sin a dhéanamh

Ag comhaireamh ó 1988/89 ar aghaidh agus ag cur 2011 san áireamh tá 24 bliain chánach ann.

Tá 676 ranníocaíocht taifeadta inríofa acu san iomlán. Seo mar a ríomhtar an meán bliantúil = 676÷24= 28. Bunaithe ar an taifead seo, cáilíonn an duine seo le haghaidh an Phinsin Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh

 

C.16. Cé mhéad airgid a bheidh sa phinsean?

Déantar an 'Meán Bliantúil Gearr' a ríomh ar dtús. Más 39 nó níos mó é, cáileoidh tú don uasráta.

Má tá sé faoi bhun 39, ríomhtar an 'Meán Bliantúil Fada'; ní mór 48 de 'Meán Bliantúil Fada' a bheith agat chun cáiliú le haghaidh an uasráta ach íoctar rátaí laghdaithe má bhíonn do 'Meán Bliantúil Fada' idir 24 agus 47 agus an dá cheann sin san áireamh.

Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Sibhialta Mharthanaigh (2012)

An Meán Bliantúil Gearr Faoi 66 bliain d'aois 66 bliain d'aois nó os a chionn

39 nó os a chionn

€193.50

€230.30

 

Meán Bliantúil

Faoi 66 bliain d'aois

66 bliain d'aois nó os a chionn

48 nó os a chionn

€193.50

€230.30

36-47

€190.70

€225.80

24-35

€188.00

€220.40

C.17. Cé na sochair nó na liúntais eile a d’fhéadfadh a bheith ag dul dom?

Le cois an phinsin, d'fhéadfá cáiliú le haghaidh na n-íocaíochtaí seachtainiúla seo a leanas:

  • Deontas an Chéile nó an Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh;
  • Sochar Báis faoin Scéim um Shochair Dhíobhálacha Ceirde;
  • Méadú i leith Linbh Cháilithe – íoctar é sin i leith linbh faoi 18 mbliain d'aois nó suas go 22 bliain d'aois má tá siad in oideachas lánaimseartha atá ina chónaí nó ina cónaí leat agus á cothabháil nó á chothabháil agat;
  • Liúntas Maireachtála Aonair – má tá tú 66 nó os a chionn agus má chónaíonn tú i d'aonar nó i d'aonar go príomha;
  • Liúntas Oileáin – má tá tú 66 nó os a chionn agus má chónaíonn tú ar cheann de na hoileáin sonraithe amach ón gcósta;
  • Liúntas Aois 80 – a íoctar go huathoibríoch ar 80 bliain a bheith slánaithe;
  • Liúntas Breosla – íocaíocht faoi réir thástáil maoine, a fhaightear má chónaíonn tú i d'aonar nó le daoine áirithe eile;
  • Pacáiste Sochar Teaghlaigh – Liúntas Leictreachais nó Gáis agus Saorcheadúnas Teilifíse: ar fáil do dhaoine atá 70 nó os a chionn a chónaíonn sa Stát, agus do dhaoine faoi 70 a chónaíonn sa Stát i gcásanna áirithe. Ní féidir ach le duine amháin as teaghlach cáiliú le haghadh an phacáiste sin ag am amháin.

Gheofar breis eolais ar na sochair agus na liúntais seo ar fad ar www.welfare.ie.

C.18. An féidir liom a bheith fostaithe ar Scéim Fostaíochta Pobail (FP) agus mo phinsin a fháil?

Ní féidir. Ón 16 Eanáir 2012 i leith, ní féidir leat Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Páirtí Shibhialta Mharthanaigh a fháil chomh maith le híocaíocht iomlán ar Scéim Fostaíochta Pobail. Íocfaidh an t-urraitheoir FP thú agus beidh d'íocaíocht comhionann le do ráta pearsanta maidir le Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Páirtí Shibhialta Mharthanaigh móide €20 in aghaidh na seachtaine.

C.19. An féidir liom liúntas oiliúna a fháil agus mo phinsean a fháil freisin?

Ní féidir. Ní féidir leat liúntas oiliúna a fháil ag an am céanna is atá Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Páirtí Shibhialta Mharthanaigh á fháil agat.

C.20. Cathain agus conas a dhéanfaidh mé iarratas ar phinsean?

Ba cheart iarratas a dhéanamh ar Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh a luaithe is féidir tar éis bhás an chéile nó an pháirtnéara shibhialta.

Nóta: Is féidir go gcaillfeá cuid den phinsean má theipeann ort iarratas a dhéanamh laistigh de 6 mhí de bheith cáilithe.

Má tá cónaí ort i bPoblacht na hÉireann, ba cheart duit an fhoirm iarratais WCP1 a chomhlánú agus a chug chuig: WCP1 agus na doiciméid tacaíochta a chur in éineacht léi:


Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh
An Roinn Coimirce Sóisialaí
Bóthar an Choláiste
Sligeach
Glao áitiúil 1890 500 000

Má tá conaí ort i gceann de na tíortha a liostaítear i gCeist 27 agus árachas sóisialta íoctha agat in aon cheann de na tíortha sin, ba cheart duit iarratas a sheoladh chuig an nGníomhaireacht Slándála Shóisialta sa tír sin. Seolfaidh siad sonraí d'iarratais agus na taifid árachais shóisialta cuí chugainn.

Gheofar breis eolais ar www.welfare.ie.

C.21. Cathain agus conas a dhéanfaidh mé iarratas ar phinsean?

Is féidir leat athbhreithniú a lorg ón Oifigeach Breithiúnacha trí scríobh chugainn agus a rá linn cén fáth ar cinneadh éagórach é, dar leat. Seo é an seoladh ar cheart scríobh chuige:


Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh
An Roinn Coimirce Sóisialaí
Bóthar an Choláiste
Sligeach

Más amhlaidh, tar éis an athbhreithnithe, go bhfuil tú míshásta fós leis an gcinneadh, féadfaidh tú é a achomharc chuig an Oifig Achomharc laistigh de 21 lá ó dháta an athbhreithnithe, ag:


An Oifig Achomhairc Leasa Shóisialaigh
Teach D'Olier
Sráid D'Olier
Baile Átha Cliath 2

C.22. Conas a bhfaighidh mé an íocaíocht?

Íocaíocht sheachtainiúil is ea an Pinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Sibhialta Mharthanaigh.

  • Íoctar é ag d'Oifig Phoist áitiúil le Cárta Seirbhíse Sóisialta/Seirbhísí Poiblí
  • I bhfoirm íocaíocht dhíreach isteach i do chuntas reatha, taisce nó coigiltis in institiúid airgeadais.

Ní mór duit aon athrú ar do chúinsí a chur in iúl don Roinn láithreach.

C.23. An mbaineann an Roinn Coimirce Sóisialaí cáin ioncaim as mo Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh?

Ní bhaineann an Roinn cáin ioncaim as do phinsean.

Ach féachtar ar do phinsean, agus ar aon Mhéadú i leith Duine Aosaithe Cháilithe, Leanbh Cáilithe, Méadú i leith Cónaí Aonair, Liúntas Oileáin agus Liúntas Aois 80 mar theacht isteach chun críocha cánach agus braithfidh do dhliteanas cánach ar do chúinsí foriomlána.

Ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le d'oifig chánach áitiúil má tá ceist agat mar gheall ar do dhliteanas cánach.

C.24. Nílim 66 bliain d’aois fós ach táim ag dul ar scor ón obair; conas is féidir liom mo thaifead Árachais Shóisialaigh a chosaint le haghaidh mo phinsin?

Is féidir leat a bheith faoi árachas i gcónaí tar éis an córas éigeantach ÁSPC a fhágáil, ach ranníocaíochtaí deonacha (VCanna) a íoc. Tá sé de rogha agat ranníocaíochtaí deonacha a dhéanamh má shásaíonn tú coinníollacha áirithe agus mura

  • bhfuil tú fós sa scéim éigeantach ÁSPC in Éirinn.
  • mura bhfuil tú fós i scéim éigeantach nó deonach ÁSPC i dtír eile de chuid an AE
  • má tá tú faoi 66 bliain d'aois
  • agus má shásaíonn tú coinníollacha cáilitheachta

Conas bheith i do Ranníocóir Deonach

Chun bheith i do Ranníocóir Deonach ní mór duit

  • 260 seachtain ÁSPC ar a laghad a bheith íoctha agat mar fhostaí nó mar dhuine féinfhostaithe
  • iarratas a dhéanamh laistigh de 12 mhí den bhliain ranníocach inar íoc tú árachas éigeantach den uair dheiridh nó inar deonaíodh ranníocaíocht chreidiúnaithe duit
  • toiliú chun ranníocaíochtaí deonacha a íoc ó thús na seachaine ranníocaíochta a lean an tseachtain inar fhág tú árachas éigeantach.

 

Ranníocaíochtaí Creidiúnaithe

Chun cáiliú le haghaidh creidiúintí, ní mór do dhuine a bheith i bhfostaíocht inárachais – ní mór duit ranníocaíocht ÁSPC amháin ar a laghad a bheith íoctha acu mar ranníocóir fostaithe. Ní cháilíonn ranníocaíochtaí féinfhostaíochta, áfach, agus creidiúintí á ríomh.

D'fhéadfaí creidiúintí a thabhairt i gcásanna mar dhífhostaíocht, breoiteacht, luathscor, am a caitheadh ar Saoire Cúramóra, agus mar sin de. Is é cuspóir na gcreidiúintí teidlíochtaí árachais shóisialaigh a chosaint i gcás daoine inárachais i dtréimhsí nuair nach bhfuil ar a gcumas ranníocaíochtaí a íoc.

D'fhéadfaí cáiliú le haghaidh creidiúintí fiú mura gcáilíonn tú d'íocaíocht leasa shóisialaigh. Coimeádfaidh na creidiúintí seo do thaifead árachais shóisialaigh chun dáta agus cosnóidh siad do cheart, agus ceart do chéile, ar Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Sibhialta Marthanaigh/

Gheofar breis eolais ar chreidiúintí sa bhileog eolais SW12.

C.25. Má théim chun cónaithe thar lear, an bhfaighidh mé mo Phinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Sibhialta Marthanaigh?

Má chónaíonn tú lasmuigh den Stát, nó má bheartaíonn tú é sin a dhéanamh, is féidir leat do phinsean a fháil i bhfoirm díríocaíochta isteach i do chuntas in institiúid airgeadais in Éirinn nó sa tír ina bhfuil cónaí ort.

Má bheartaíonn tú dul thar lear iarrtar ort do sheoladh nua a chur chugainn i scríbhinn, mar aon le haon athrú gur mhaith leat a dhéanamh ar do shocruithe íocaíochta.


An Rannóg Cothabhála
An Roinn Coimirce Sóisialaí
Bóthar an Choláiste
Sligeach

Má théann tú chun cónaithe thar lear, cuimhnigh nach mór duit aon athrú ar do chúinsí a chur in iúl don Roinn láithreach.

C.26. Is baintreach, baintreach fir nó páirtnéir sibhialta marthanach mé ach ní cháilím don phinsean seo. Cad ba cheart dom a dhéanamh anois?

Má tá leanbh cáilithe agat, ba cheart duit iarratas a dhéanamh ar Íocaíocht Teaghlach Aontuismitheora (Baintrí) ag d' Ionad Intreo Áitiúil nó ag d'Oifig Áitiúil Leasa Shóisialaigh.

Má tá tú faoi 66 bliain d'aois agus gan leanbh cáilithe, ba cheart duit iarratas a dhéanamh ar Phinsean Neamhranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh chuig an seoladh thíos.

Má tá tú 66 bliain d'aois nó os a chionn, ba cheart duit iarratas a dhéanamh ar Phinsean Stáit (Neamhranníocach) chuig an seoladh thíos.

Íocaíochtaí de réir tástail acmhainne is ea iad sin. Ba cheart duit iarratas a dhéanamh laistigh de thrí mhí ó theacht chun bheith i do bhaintreach, i do bhaintreach fir nó i do pháirtnéir sibhialta marthanach.

Gheofar breis eolais ar www.welfare.ie nó ó:


Pinsean Stáit (Neamhranníocach)
An Roinn Coimirce Sóisialaí
Bóthar an Choláiste
Sligeach
Glao Áitiúil 1890 500 000

C.27. Cá bhfaighfidh mé tuilleadh eolais?

Gheofar breis eolais ar an bPinsean Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Sibhialta Mharthanaigh

  • Ag www.welfare.ie
  • Cuir glao ar do Ionad Eolais do Shaoránaigh,Ionad Intreo nó ar d'Oifig Áitúil Leasa Shóisialaigh
  • Glao Áitiúil 1890 500 000

C.28. Cad iad na tíortha atá faoi chumhdach Rialacháin CE nó a bhfuil Comhaontú Déthaobhach ag Éirinn leo?

 

An Astráil An Ungáir An Pholainn
An Ostair An Íoslainn An Phortaingéil
An Bheilg Oileán Mhanainn Poblacht na Cipire (An Chipir Theas)
An Bhulgáir An Iodáil Poblacht na Cóiré
Ceanada An tSeapáin An Rómáin
Oileáin Mhuir nIocht An Laitvia An tSlóvaic
Poblacht na Seice Lichtinstéin An tSlóivéin
An Danmhairg An Liotuáin An Spáinn
An Eastóin Lucsamburg An tSualainn
An Fhionlainn Málta An Eilvéis
An Fhrainc An Ísiltír An Ríocht Aontaithe
An Ghearmáin An Nua-Shéalainn Stáit Aontaithe Mheiriceá
An Ghréig An Iorua  

C.29. Cad iad na tíortha atá faoi chumhdach Rialacháin CE nó a bhfuil Comhaontú Déthaobhach ag Éirinn leo?

Aicme ÁSPC Cé a íocann an Aicme ÁSPC seo? féach nóta An gcuirtear san áireamh é i leith an Phinsin Ranníocach Baintrí, Baintrí Fir nó Pháirtnéara Shibhialta Mharthanaigh?
A Formhór na ndaoine a oibríonn san earnáil phríobháideach; státseirbhísigh agus seirbhísigh phoiblí a earcaíodh an 6 Aibreán 1995 nó dá éis
Cuirtear
B Dochtúirí agus fiaclóirí a oibríonn sa Státseirbhís; státseirbhísigh agus gardaí buana inphinsin a earcaíodh roimh an 6 Aibreán 1995
Cuirtear
C Oifigigh Choimisiúnaithe Airm agus baill de Sheirbhís Altranais an Airm a earcaíodh roimh an 6 Aibreán 1995
Cuirtear
D Fostaithe buana agus inphinsin eile sa tseirbhís phoiblí a earcaíodh roimh an 6 Aibreán 1995
Cuirtear
E Ministirí Reiligiúin a bhí fostaithe ag Coiste Ionadaíochta na hEaglaise; suas go dtí 1991 scairiascairí agus oibrithe amuigh nach raibh fostaithe faoi chonradh seirbhíse
Cuirtear
F Suas go dtí an bhliain 1991, oibrithe seachtracha a bhí fostaithe faoi chonradh seirbhíse
Cuirtear
G Suas go dtí an bhliain 1991, oibrithe seachtracha a bhí fostaithe faoi chonradh seirbhíse
Cuirtear
H Oifigigh neamhchoimisiúnaithe agus pearsanra liostáilte in Óglaigh na hÉireann
Cuirtear
J Daoine ar lú ná €38 sa tseachtain a dteacht isteach inríofa; daoine atá os cionn 66; daoine i bhfo-fhostaíocht
Ní Cuirtear
K Daoine ar phinsin cheirde; sealbhóirí oifigí áirithe; daoine atá os cionn 66 agus a d'íoc Aicme S roimhe seo
Ní Cuirtear
M Fostaithe faoi 16; daoine in Aicme K nach bhfuil aon dliteanas ranníoca orthu
Ní Cuirtear
N Suas go dtí 1991, Oifigigh Neamhchoimisiúnaithe agus pearsanra liostáilte in Óglaigh na hÉireann
Cuirtear
P Scairiascairí atá ag íoc Aicme S cheana féin
Cuirtear
S Daoine féinfhostaithe, lena n-áirítear stiúrthóirí áirithe cuideachta agus daoine áirithe a bhfuil teacht isteach acu ó infheistíochtaí agus ó chíos
Cuirtear

 

Nóta: Cur síos an-ghinearálta atá sa tábla seo ar Aicmí ÁSPC agus ar cé na daoine a íocann iad. Gheofar breis eolais ar www.welfare.ie.

 

          Last modified:13/03/2015
           

           Íoslódáilí

           
           

           Foirmeacha Iarratais