Cothabháil a dhéanamh ar m’íocaíocht reatha maidir leis an bPinsean Stáit (eatramhach/ranníocach) - Ceisteanna Coitianta


Print page
  1. Cad iad na hathruithe ar mo dhálaí nach mór dom a chur in iúl don Roinn?
  2. Conas is féidir liom íocaíocht mo Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach) a fháil?
  3. An féidir liom íocaíocht mo Phinsin Stáit a fháil má tá cónaí orm lasmuigh d’Éirinn?
  4. Má tá fúm cónaí ar an gcoigríoch cad is gá dom a dhéanamh chun leanúint de mo Phinsean Stáit (eatramhach/ ranníocach) a fháil
  5. An féidir Iiom athrú a dhéanamh ar an gcuntas bainc lena n-íoctar mo Phinsean Stáit?
  6. Is mian liom athrú a dhéanamh ar oifig an phoist ina n-íoctar mo Phinsean Stáit, cad is cóir dom a dhéanamh?
  7. Ní féidir liom mo Phinsean Stáit a bhailiú a thuilleadh ó Oifig an Phoist as mo stuaim féin; an féidir le duine eile é a bhailiú ar mo shon?
  8. Mura bhfuil duine in ann a c(h)úrsaí airgeadais féin a bhainistiú, an féidir gníomhaire a ainmniú?
  9. Cad í an Chumhacht Aturnae?
  10. Cad í an chumacht ghinearálta aturnae?
  11. Cad í an chumhacht bhuan aturnae?
  12. Cad is Coimircí Cúirte ann?
  13. Tá mo Chárta Seirbhísí Sóisialacha/mo Chárta Seirbhísí Poiblí caillte nó damáistithe, cad is cóir dom a dhéanamh?
  14. Is mian liom athrú a dhéanamh ar an gcuntas bainc a n-íoctar mo phinsean isteach ann, cad is cóir dom a dhéanamh?
  15. Níor taisceadh m’íocaíocht phinsin i mo chuntas, cad ba chóir dom a dhéanamh?
  16. An féidir mo phinsean a íoc isteach i gcuntas Comhair Chreidmheasa?
  17. Chaill mé seic íocaíochta pinsin, cad ba chóir dom a dhéanamh?
  18. Tá seic Pinsin Stáit (eatramhach/ranníocach) agam atá as dáta, cad is cóir dom a dhéanamh?
  19. Chaill mo bhanc seic nuair a thaisc mé é, cad ba chóir dom a dhéanamh?
  20. Fuair mé litir inar luadh nár bailíodh m’íocaíocht phinsin le m’Oifig an Phoist agus gur cuireadh ar ais chuig an Roinn í, cad ba chóir dom a dhéanamh?
  21. Fuair mé litir inar luadh gur cuireadh m’íocaíocht phinsin le m’Institiúid Airgeadais ar ais chuig an Roinn, cad ba chóir dom a dhéanamh?
  22. Tá gá agam le ráiteas ar m’íocaíochtaí pinsin, conas is féidir liom ceann a fháil?
  23. Tá gá agam le ráiteas ar íocaíochtaí pinsin i dtaca le duine éagtha, conas is féidir liom é seo a fháil?
  24. Fuair mé Foirm um Theastas/Dhearbhú Intofachta Leantaí, cad ba chóir dom a dhéanamh?
  25. Bhog mé isteach i dteach altranais, cad ba chóir dom a dhéanamh?
  26. Nílim i mo chónaí i m’aonar a thuilleadh, cad is cóir dom a dhéanamh?
  27. An féidir liom iarratas a dhéanamh ar shuim a bheith íoctha liom ar mo phinsean do mo chéile, mo pháirtnéir sibhialta nó mo chomhchónaitheoir?
  28. An gcuirtear i bhfeidhm ar mo Mhéadú um Dhuine Fásta Cáilithe má thagann athrú ar ioncam (acmhainn) mo chéile, mo pháirtnéara shibhialta nó mo chomhchónaitheora?
  29. Cad iad na sochair eile ar féidir liom éileamh a dhéanamh orthu?
  30. Conas a chuirim in iúl don Roinn go bhfuil faighteoir Pinsin Stáit marbh?
  31. An féidir Deontas Méala a fháil?
  32. Cén áit ar féidir a thuilleadh eolais ar an bPinsean Stáit (eatramhach/ranníocach) a fháil?
  33. An mbaineann an Roinn Coimirce Sóisialaí cáin ioncaim as mo Phinsean Stáit?
  34. An féidir mo Cháin Mhaoine Áitiúil a bhaint as mo Phinsean Stáit (ranníocach)?

1. Cad iad na hathruithe ar mo dhálaí nach mór dom a chur in iúl don Roinn?

Mura dtuairiscítear aon cheann de na himeachtaí a liostaítear thíos, is féidir go leanfaidh ró-íocaíocht dá thoradh agus is féidir go gceanglófar ort í sin a íoc ar ais don Roinn. Má tá tú in amhras an rachaidh athrú i bhfeidhm ar do phinsean, déan seiceáil le Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach) gan mhoill, le do thoil.

(a) Ní mór duit é a insint dúinn i scríbhinn nó tríd an nguthán:

  • má tharlaíonn bás faighteora phinsin, bás duine fhásta cháilithe nó bás linbh cháilithe. Ní mór duit dáta an bháis a lua.

(b) Ní mór duit é a insint dúinn i scríbhinn:

  • má athraíonn tú nó do dhuine fásta cáilithe do sheoladh cónaithe
  • más mian leat nó le do dhuine fásta cáilithe na sonraí íocaíochta a athrú
  • má scoireann do dhuine fásta cáilithe nó do leanbh cáilithe de bheith ina c(h)ónaí leat.
  • má fhaigheann tú nó duine eile de do líon tí liúntas breosla agus má thagann athrú ar chomhdhéanamh do lín tí (is iad sin na daoine a chónaíonn leat) má thagann athrú ar ioncam do lín tí.
  • má fhaigheann tú méadú um leanbh cáilithe agus má thagann méadú ar ioncam (acmhainn) do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomhchónaitheora.
  • mura dtugann tú tacaíocht airgeadais do do dhuine fásta cáilithe nó do do leanbh cáilithe a thuilleadh.
  • má thagann do dhuine fásta cáilithe nó do leanbh cáilithe i dteideal íocaíochta leasa shóisialaigh dá c(h)eart féin
  • má fhaigheann tú liúntas um chónaí aonair ach mura gcónaíonn tú i d’aonar a thuilleadh.
  • má thagann athrú ar dhálaí airgeadais do dhuine fhásta cháilithe nó do linbh cháilithe.
  • má fhágann do leanbh cáilithe os cionn 18 mbliana an t-oideachas lánaimseartha
  • má théann tú nó do dhuine fásta cáilithe chun cónaithe i dTeach Altranais
  • má ghlacann do dhuine fásta cáilithe páirt i gcúrsa lánaimseartha oiliúna  SOLAS  (Fás tráth) nach cúrsa ceirde é
  • má choinnítear thú, do dhuine fásta cáilithe nó do leanbh cáilithe faoi choimeád dlíthiúil

 2. Conas is féidir liom íocaíocht mo Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach) a fháil?

Molann an Roinn go n-íocfar do phinsean go díreach isteach i do chuntas reatha, taisce nó coigiltis in institiúid airgeadais.  Is í seo an rogha íocaíochta is fearr duit mar is féidir leat d’íocaíocht a fháil i dtráth agus in áit a oireann duit.  Ní mór an cuntas a bheith i d’ainm féin nó i gcomhsheilbh agat.

Mura bhfuil cuntas agat in institiúid airgeadais, is féidir do phinsean a íoc gach seachtain i d’Oifig áitiúil an Phoist trí Chárta Seirbhísí Sóisialacha nó trí Chárta Seirbhísí Poiblí.

 An féidir liom íocaíocht mo Phinsin Stáit a fháil má tá cónaí orm lasmuigh d’Éirinn?

Má tá cónaí ort nó má tá fút cónaí lasmuigh den Stát, íocfaimid do phinsean go díreach isteach i do chuntas in institiúid airgeadais in Éirinn nó sa tír a roghnaíonn tú mar áit chónaithe.

Tabhair do d’aire: Ní féidir leis an Roinn éascaíocht a dhéanamh d’íocaíochtaí díreacha isteach i do chuntas in institiúid airgeadais sna tíortha seo a leanas:-

Andóra An Bhrasaíl
An tSile Cósta Ríce (Meiriceá Láir)
An tSeicslóvaic An Éigipt
An Eastóin An Ghaimbia (An Afraic Thiar)
An Ungáir An Íoslainn
An India Iosrael
Beirmiúda Iamáice
An Chéinia An Chóiré
An Laitvia An Liotuáin
An Mhalaeisia Meicsiceo
Na hOileáin Fhilipíneacha An Pholainn
An Rómáin An Rúis
An Araib Shádach Singeapór
An tSlóivéin Meiriceá Theas
An Téalainn Oileán na Tríonóide agus Tobága
An Tuirc An Úcráin
Vítneam Na hIndiacha Thiar
Zhejing (An tSín)  

4. Má tá fúm cónaí ar an gcoigríoch cad is gá dom a dhéanamh chun leanúint de mo Phinsean Stáit (eatramhach/ ranníocach) a fháil

Má tá fút cónaí ar an gcoigríoch, cuir sonraí i scríbhinn de do sheoladh nua ar fáil, le do thoil, mar aon le do shocruithe íocaíochta chuig: 
Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach)
An Roinn Coimirce Sóisialaí
Seirbhísí Leasa Shóisialaigh
Bóthar an Choláiste
Sligeach

Tabhair do d’aire: (1) Ní féidir leis an Roinn éascaíocht a dhéanamh d’íocaíocht le cuntas EURO, cuntas cárta chreidmheasa nó cuntais le hUimhreacha Tagartha Rolla sa Ríocht Aontaithe. (2) Ní féidir leis an Roinn éascaíocht a dhéanamh d’íocaíocht le cuntas EURO lasmuigh de limistéar an LEE.
Má bhogann tú thar lear, tá ceangal ort fós aon athrú ar do dhálaí a chur in iúl don Roinn seo láithreach. (Féach Ceist 1)

5. An féidir Iiom athrú a dhéanamh ar an gcuntas bainc lena n-íoctar mo Phinsean Stáit?

Is féidir. Chun é seo a dhéanamh, íoslódáil agus cuir ar ais an fhoirm seo, le do thoil, nó is féidir leat scríobh chuig Rannóg an Phinsin Stáit (ranníocach), Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, agus cur síos a dhéanamh ar d’ainm, ar d’Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí (UPSP) agus ar shonraí de do chuntas in institiúid airgeadais ar mian leat go n-íocfar d’íocaíocht isteach ann. 

6. Is mian liom athrú a dhéanamh ar oifig an phoist ina n-íoctar mo Phinsean Stáit, cad is cóir dom a dhéanamh?

Is gá duit scríobh chuig Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, agus cur síos a dhéanamh ar d’ainm, ar d’UPSP agus ar shonraí d’oifig nua an phoist inar mian leat d’íocaíocht a bhailiú.

7. Ní féidir liom mo Phinsean Stáit a bhailiú a thuilleadh ó Oifig an Phoist as mo stuaim féin; an féidir le duine eile é a bhailiú ar mo shon?

Is féidir, mura bhfuil tú in ann d’íocaíocht a bhailiú in oifig an phoist, tá cead agat gníomhaire a cheapadh chun d’íocaíocht a bhailiú ar do shon.

  • Má theastaíonn gníomhaire sealadach uait, is é sin, má bhíonn gá agat le gníomhaire ar feadh tréimhse nach mó ná trí seachtaine.

Is féidir leat foirm um ghníomhaire sealadach a fháil i d’oifig an phoist, foirm nach mór duit a shíniú, agus ní mór an fhoirm sin a thaispeáint in oifig an phoist nuair a bhailítear an íocaíocht ar do shon.

  • Más mian leat gníomhaire buan a ainmniú

Más mian leat gníomhaire a ainmniú chun do phinsean a bhailiú ar feadh tréimhse is mó ná trí seachtaine, is gá duit an fhoirm seo a íoslódáil agus a líonadh: http://www.welfare.ie/en/pdf/agent1.pdf

8. Mura bhfuil duine in ann a c(h)úrsaí airgeadais féin a bhainistiú, an féidir gníomhaire a ainmniú?

Is féidir, más rud é nach bhfuil an pinsinéir in ann a ainm a shíniú nó a c(h)úrsaí airgeadais a bhainistiú, ní mór do liachleachtóir Cuid 6 den fhoirm seo a líonadh.  http://www.welfare.ie/en/pdf/agent1.pdf

Tabhair do d’aire, le do thoil, go bhféadfann an Roinn socrú gníomhaireachta a chur ar ceal tráth ar bith más rud é go mbíonn údar aici lena chreidiúint nach bhfeidhmíonn an socrú go sásúil.

9. Cad í an Chumhacht Aturnae?

Is éard atá sa chumhacht aturnae ná gléas dlí is féidir le duine (an deontóir) a chur ar bun le linn a s(h)aoil nuair atá meabhairshláinte mhaith aige/aici, a cheadaíonn do dhuine eile atá ceaptha go sonrach (an t-aturnae) bearta a dhéanamh ar son an deontóra má tá sé/sí as láthair, ar an gcoigríoch nó éagumasach de dheasca breoiteachta.  Tá dhá chineál cumhachta aturnae faoi dhlí na hÉireann:-

  • Cumhacht aturnae a thugann cumhacht shonrach nó cumhacht ghinearálta agus a chríochnaíonn chomh luath agus a éiríonn an deontóir éagumasach
  • Cumhacht bhuan aturnae a thagann i bhfeidhm sa chás go bhfuil an deontóir éagumasach

Críochnaíonn an dá chumhacht ar bhás an deontóra.

Ní mór cóip de cháipéisí an Chumhachta Aturnae agus cruthúnas clárúcháin i dtaca le cásanna um Chumhacht Bhuan Aturnae a chur ar fáil don Roinn, mar aon le sonraí de sheoladh reatha an phinsinéara agus den chaoi a ndéanfar an íocaíocht.

10. Cad í an chumacht ghinearálta aturnae?

Níl dlíodóir riachtanach chun cumhacht ghinearálta aturnae a chruthú. Is féidir í a chruthú nuair a shíníonn deontóir í nó nuair a shínítear í ar ordú an deontóra agus i láthair finné. Tá sé inmholta, áfach, comhairle dlí a fháil roimh duit foirm a shíniú lena gceapfar duine eile chun do chúrsaí a bhainistiú.

11. Cad í an chumhacht bhuan aturnae?

Ós rud é go gcuimsíonn an chumhacht bhuan aturnae cumhachtaí suntasacha a bheith aistrithe uait chuig duine eile, tá roinnt cumhdach dlí chun thú a chosaint ar mhí-úsáidí. Is casta é an nós imeachta ó thaobh cumhacht bhuan aturnae a fhorghníomhú agus ní foláir dlíodóir agus dochtúir a bheith páirteach. Ní thiocfaidh an chumhacht bhuan i bhfeidhm ach nuair a bheidh nósanna imeachta áirithe curtha i bhfeidhm agus beidh feidhm ghinearálta mhaoirseachta ag na cúirteanna ó thaobh an chumhacht a chur i ngníomh.

Ní thiocfaidh an chumhacht bhuan aturnae i bhfeidhm ach nuair a bheidh sí cláraithe le Cláraitheoir Oifig na gCoimircithe Cúirte.

12. Cad is Coimircí Cúirte ann?

Nuair a éiríonn duine neamhábalta ar a s(h)ócmhainní a bhainistiú de dheasca éagumais intinne, is féidir iarratas a dhéanamh chuig na cúirteanna chun Coimircí Cúirte a dhéanamh den duine seo. Ní mór don chúirt cinneadh a dhéanamh ar cibé acu atá nó nach bhfuil an duine i gcumas a m(h)aoin a bhainistiú ar mhaithe lena leas féin agus ar mhaithe le leas a c(h)leithiúnaithe. Má chinntear nach féidir leis an duine a m(h)aoin féin a bhainistiú de dheasca éagumais intinne, ceapfar Coiste chun na sócmhainní a riaradh ar son an Choimircí.

Chun go n-íocfar pinsean, ní foláir nó go gcuirfear cóip de na páipéir um Choimircí Cúirte a chur faoi bhráid na Roinne chun treoracha a ghlacadh ar son an phinsinéara, mar aon le seoladh reatha an phinsinéara agus mar aon leis an modh íocaíochta.

13. Tá mo Chárta Seirbhísí Sóisialacha/mo Chárta Seirbhísí Poiblí caillte nó damáistithe, cad is cóir dom a dhéanamh?

Má tá do Chárta Seirbhísí Sóisialacha caillte nó goidte, is gá duit teagmháil a dhéanamh le Rannóg an Phinsin Stáit (ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, ar 1890 500000 agus cur síos a dhéanamh ar d’ainm agus ar d’UPSP chun cárta athsholáthair a ordú nó an fhoirm seo a líonadh agus a chur chuig Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach.   http://www.welfare.ie/en/pdf/sws1.pdf

Má tá Cárta Seirbhísí Poiblí (tá do ghrianghraf ar an gcárta seo) ón Roinn caillte nó goidte, is cóir duit tuairisc air seo a thabhairt don Deasc Chabhrach um Chárta Seirbhísí Poiblí ar 1890 837000.   Ansin cuirfidh an Roinn an cárta bunaidh ar ceal agus eiseofar cárta athsholáthair láithreach.

14. Is mian liom athrú a dhéanamh ar an gcuntas bainc a n-íoctar mo phinsean isteach ann, cad is cóir dom a dhéanamh?

Is cóir duit scríobh chuig Rannóg an Phinsin Stáit (eatramach/ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach. De réir mar a bheidh do chuntas ina chuntas Éireannach nó ina chuntas eile sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE), ina chuntas sa Ríocht Aontaithe nó ina chuntas i dtír eile, caithfidh tú na sonraí a leagtar amach sa tábla thíos a chur isteach

Cuntas Éireannach nó Cuntas i dTír Eile sa LEE

Cuntas sa Ríocht Aontaithe**

Cuntas Coigríche Eile***

D’ainm

D’ainm

D’ainm

D’Uimhir PSP

D’Uimhir PSP

D’Uimhir PSP

An t-ainm ina sealbhaítear an cuntas (ní foláir nó go
n-ainmnítear ar an gcuntas seo thú)

An t-ainm ina sealbhaítear an cuntas (ní foláir nó go
n-ainmnítear ar an gcuntas seo thú)

An t-ainm ina sealbhaítear an cuntas (ní foláir nó go
n-ainmnítear ar an gcuntas seo thú)

An BIC (Cód Aitheantais Bainc)*

An cód sórtála 6 dhigit

Uimhir Ródúcháin/ Cód BSB/ Cód Sórtála/ Praschód BIC agus IBAN

An IBAN (Uimhir Idirnáisiúnta Chuntas Bainc)*

Uimhir 8 ndigit an chuntais bhainc 

D’Uimhir Chuntais

 

 

Ainm agus seoladh iomlán do bhainc.

*Tabhair do d’aire: Ciallaíonn cur i ngníomh SEPA (Limistéar Aonair d’Íocaíochtaí Euro) go mbeidh gá ó Fheabhra 2014 le BIC agus IBAN.  Is féidir leat teacht ar do BIC agus IBAN i gcló ar do ráitis bhainc nó is féidr leat iad a iarraidh ó do bhanc.
** Tabhair do d’aire: Ní féidir leis an Roinn éascaíocht a dhéanamh d’íocaíocht le cuntas EURO, cuntas cárta chreidmheasa nó cuntais le hUimhreacha Tagartha Rolla sa Ríocht Aontaithe
*** Tabhair do d’aire: Ní féidir leis an Roinn éascaíocht a dhéanamh d’íocaíocht le cuntas EURO lasmuigh de limistéar an LEE

15. Níor taisceadh m’íocaíocht phinsin i mo chuntas, cad ba chóir dom a dhéanamh?

Ba chóir duit na sonraí den taisceadh a chuaigh ar iarraidh a chur i scríbhinn chuig Rannóg an Phinsin Stáit (ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach. Cuir faoi iamh freisin, le do thoil, ráiteas  ó d’institiúid airgeadais a dhaingneoidh nach bhfuarthas an íocaíocht.  Cuir san áireamh d’uimhir ghutháin teagmhála chun é a chur ar ár gcumas cuidiú leat.

16. An féidir mo phinsean a íoc isteach i gcuntas Comhair Chreidmheasa?

Is féidir íocaíocht a éascú maidir le roinnt Comhar Creidmheasa in Éirinn – caithfidh tú seiceáil a dhéanamh le do Chomhar Creidmheasa chun a fháil amach an bhféadfaidh siad glacadh le híocaíocht trí ríomhaistriú airgid. Íoslódáil agus líon an fhoirm seo, le do thoil.

17. Chaill mé seic íocaíochta pinsin, cad ba chóir dom a dhéanamh?

Ba chóir duit scríobh chuig Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, agus cur síos a dhéanamh ar d’ainm, ar d’UPSP agus ar shonraí den seic a chuaigh ar iarraidh. Dein deimhin d’uimhir ghutháin teagmhála a chur ar fáil chun é a chur ar ár gcumas cuidiú leat.

18. Tá seic Pinsin Stáit (eatramhach/ranníocach) agam atá as dáta, cad is cóir dom a dhéanamh?

Is cóir duit an seic a chur ar ais chuig Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, agus déanfar an íocaíocht a atheisiúint chugat in am agus i dtráth. Dein deimhin d’uimhir ghutháin teagmhála a chur ar fáil ar eagla gur gá dúinn teagmháil a dhéanamh leat.

19. Chaill mo bhanc seic nuair a thaisc mé é, cad ba chóir dom a dhéanamh?

Ba chóir duit scríobh chuig Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, agus cur síos a dhéanamh ar d’ainm, ar d’UPSP agus ar shonraí den seic a cailleadh. Ní mór duit litir shlánaíochta ó do bhanc a chur faoi iamh freisin. Dein deimhin d’uimhir ghutháin teagmhála a chur ar fáil chun é a chur ar ár gcumas cuidiú leat.

20. Fuair mé litir inar luadh nár bailíodh m’íocaíocht phinsin le m’Oifig an Phoist agus gur cuireadh ar ais chuig an Roinn í, cad ba chóir dom a dhéanamh?

Ba chóir duit an fhoirm ag bun na litreach a líonadh agus a chur ar ais chuig Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach.

Tabhair do d’aire:  Ní eiseofar aon íocaíocht go dtí go bhfaighidh Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach) an fhoirm líonta.

21. Fuair mé litir inar luadh gur cuireadh m’íocaíocht phinsin le m’Institiúid Airgeadais ar ais chuig an Roinn, cad ba chóir dom a dhéanamh?

Ba chóir duit an fhoirm ar chúl na litreach a líonadh agus a chur ar ais chuig Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach.

Tabhair do d’aire:  Ní eiseofar aon íocaíocht go dtí go bhfaighidh Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach) an fhoirm líonta.

22. Tá gá agam le ráiteas ar m’íocaíochtaí pinsin, conas is féidir liom ceann a fháil?

Is féidir leat ceann a fháil tríd an bpost má líonann tú an fhoirm iarrtha ráitis ar líne.

Thairis sin, is féidir leat teagmháil a dhéanamh le Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach ar 1890 500000, agus cur síos a dhéanamh ar d’ainm agus ar d’UPSP.

23. Tá gá agam le ráiteas ar íocaíochtaí pinsin i dtaca le duine éagtha, conas is féidir liom é seo a fháil?

Ní mór do sheiceadóir uacht an duine éagtha nó ní mór don dlíodóir a ghníomhaíonn i gcáil oifigiúil ar son an duine éagtha ráitis ar íocaíochtaí pinsin a iarraidh i scríbhinn. Is cóir don seiceadóir nó don dlíodóir scríobh chuig Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach ar 1890 500000, agus cur síos a dhéanamh ar UPSP agus ainm an duine éagtha.

Más feasach don seiceadóir nó don dlíodóir go bhfuil fiach gan íoc nó ró-íocaíocht gan réiteach leis an Roinn ag an duine éagtha, tá sé tábhachtach nach ndéanfaidh siad socruithe chun eastát an duine éagtha a dháileadh go dtí go dtabharfar an gnó seo chun críche leis an Roinn.

24. Fuair mé Foirm um Theastas/Dhearbhú Intofachta Leantaí, cad ba chóir dom a dhéanamh?

Ba chóir duit an fhoirm a líonadh, a fhianú agus a chur ar ais láithreach chuig Rannóg an Phinsin Stáit (ranníocach), Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach. Mura gcuireann tú an Fhoirm um Theastas/Dhearbhú Intofachta Leantaí ar ais faoin dáta a iarrtar, cuirfear íocaíocht do phinsin ar fionraí. Ní mor duit gach athrú ar dhálaí a chur in iúl don Roinn agus mura ndéantar amhlaidh, is féidir go leanfaidh ró-íocaíocht dá thoradh agus is féidir go gceanglófar ort í sin a íoc ar ais don Roinn. (Féach Ceist 1 chun sonraí a fháil de na hathruithe nach mór duit a chur in iúl don Roinn).

25. Bhog mé isteach i dteach altranais, cad ba chóir dom a dhéanamh?

Ba chóir duit scríobh chuig Rannóg an Phinsin Stáit (ranníocach), Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, agus cur síos a dhéanamh ar d’ainm, ar d’UPSP agus ar do sheoladh nua sa teach altranais. Má bhí tú ag fáil an Mhéadaithe um Chónaí Aonair agus/nó ag fáil an liúntais bhreosla, cuirfear stad le d’íocaíocht mar ní féidir iad a íoc le daoine a chónaíonn i dteach altranais. 

26. Nílim i mo chónaí i m’aonar a thuilleadh, cad is cóir dom a dhéanamh?

Má bhí tú i do chónaí i d’aonar ach má tá duine eile bogtha isteach chun cónaithe leat, is cóir duit scríobh chuig Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, agus cur síos a dhéanamh ar d’ainm agus ar d’UPSP.

Má bhí tú i do chónaí i d’aonar ach má tá tú i do chónaí le duine eile ag seoladh eile anois, cuir do sheoladh nua in iúl dúinn, le do thoil. Cuirfear stad le do Mhéadú um Chónaí Aonair. Má fhaigheann tú liúntas breosla, caithfear do theidlíocht a athbhreithniú mar is íocaíocht don líon tí í seo atá faoi réir tástála acmhainne.

27. An féidir liom iarratas a dhéanamh ar shuim a bheith íoctha liom ar mo phinsean do mo chéile, mo pháirtnéir sibhialta nó mo chomhchónaitheoir?

Is féidir, féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Mhéadú um Dhuine Fásta Cáilithe ar do phinsean. Is é is duine fásta cáilithe ann ná do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir.  Tá an méadú seo faoi réir tástála acmhainne.

Ní bhfaighidh tú an méadú seo:

  • má tá ollacmhainn sheachtainiúil is mó ná €310 ag do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir 
  • má fhaigheann do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir íocaíocht leasa shóisialaigh ar ráta níos airde dá c(h)eart féin (ach amháin Sochar Míthreorach, Liúntas Leasa Forlíontach, Íocaíocht don Chaomhnóir nó Sochar Linbh)
  • má tá do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir dícháilithe ó íocaíochtaí do Lucht Cuardaigh Fostaíochta a fháil le linn dó/di páirt a ghlacadh in aighneas ceirde
  • má ghlacann do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir páirt i gcúrsa lánaimseartha oiliúna FÁS/Solas nach cúrsa ceirde é nó i gcúrsa VTOS/SDOG (Scéim Deiseanna Oiliúna Gairmoideachais).

Má tá ollacmhainn sheachtainiúil €100 nó níos lú ná sin ag do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir, gheobhaidh tú an méadú iomlán dó/di.

Má tá ollacmhainn sheachtainiúil idir €100 agus €310 aige/aici, is féidir go bhfaighidh tú méadú ar ráta laghdaithe. Más ann do chomhacmhainn (m.s. comhchuntas bainc, maoin faoi chomhainmneacha), tá leath na hacmhainne dá leithéid inmheasúnaithe.

28. An gcuirtear i bhfeidhm ar mo Mhéadú um Dhuine Fásta Cáilithe má thagann athrú ar ioncam (acmhainn) mo chéile, mo pháirtnéara shibhialta nó mo chomhchónaitheora?

Cuirtear, is cóir duit i gcónaí é a chur in iúl don Roinn i scríbhinn má thagann athrú ar acmhainn do dhuine fhásta cháilithe. Mura dtuairiscítear athrú ar acmhainn do dhuine fhásta cháilithe, is féidir go leanfaidh ró-íocaíocht dá thoradh agus is féidir go gceanglófar ort í sin a íoc ar ais don Roinn.

Má tá ollacmhainn sheachtainiúil €100 nó níos lú ná sin ag do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir, gheobhaidh tú an méadú iomlán dó/di. Má tá ollacmhainn sheachtainiúil idir €100 agus €310 aige/aici, gheobhaidh tú méadú ar ráta laghdaithe. Más ann do chomhacmhainn (m.s. comhchuntas bainc), tá leath na hacmhainne dá leithéid inmheasúnaithe.

Má choinníonn do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir ioncam nó maoin (agus airgead san áireamh) uaidh/uaithi féin chun go gcáileoidh tú don mhéadú, nó chun do ráta seachtainiúil íocaíochta a fheabhsú, áireoimid an t-ioncam nó an mhaoin sin sa tástáil acmhainne má tharlaíonn aistriú na sócmhainne ar 29 Samhain 2011 nó i ndiaidh an dáta sin.  (Is féidir nach mbeidh feidhm aige seo i gcás aistrithe feirme)

29. Cad iad na sochair eile ar féidir liom éileamh a dhéanamh orthu?

Mar aon le do phinsean agus le Méadú um Dhuine Fásta Cáilithe má bhaineann sé le hábhar, is féidir freisin go cáileoidh tú do roinnt de na híocaíochtaí  seachtainiúla seo a leanas:

  • Méadú um Leanbh Cáilithe – Má chónaíonn leanbh leat de ghnáth, má tá sé/sí faoi bhun 18 mbliana d’aois, nó suas le 22 bhliain d’aois má tá sé/sí in oideachas lánaimseartha, agus má tá sé/sí á c(h)othabháil agat. 

    Má éilíonn duine Pinsean Stáit (ranníocach) ar 5 Iúil 2012 nó i ndiaidh an dáta sin, níl sé/sí i dteideal Méadú um Leanbh Cáilithe ar leathráta a éileamh má fhaigheann a c(h)éile, a p(h)áirtnéir sibhialta nó a c(h)omhchónaitheoir ioncam os cionna €400 sa tseachtain.

  • Méadú um Chónaí Aonair – má chónaíonn tú i d’aonar an t-am ar fad nó an chuid is mó den am; Íoslódáil agus líon an fhoirm seo, le do thoil              http://www.welfare.ie/en/pdf/laa1.pdf

     

  • Liúntas Oileáin – má chónaíonn tú ar oileáin áirithe amach ón gcósta;
  • Liúntas Aoise 80 – íoctar go huathoibríoch é gach seachtain an túisce a shroicheann tú 80 bliain d’aois;
  • Liúntas Breosla – íocaíocht faoi réir tástála acmhainne, is iníoctha má chónaíonn tú i d’aonar nó le daoine áirithe eile;Íoslódáil agus líon an fhoirm seo, le do thoil             http://www.welfare.ie/en/pdf/nfs1.pdf
  • Sochair don Líon Tí – Liúntas Leictreachais nó Gáis agus Saorcheadúnas Teilifíse. Ar fáil do dhaoine atá 70 bliain d’aois nó os a chionn sin atá ina gcónaí sa Stát agus do dhaoine atá faoi bhun 70 bliain d’aois atá ina gcónaí sa Stát, i ndálaí áirithe. Ní ceadmhach ach do dhuine amháin i líon tí cáiliú don phacáiste aon tráth áirithe.

Chun a thuilleadh eolais ar na méaduithe seo go léir a fháil, féach www.welfare.ie.

30. Conas a chuirim in iúl don Roinn go bhfuil faighteoir Pinsin Stáit marbh?

Más rud é gurb é an príomhfhaighteoir pinsin an duine éagtha

Is cóir an bás a chur in iúl do Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, ar 1890 500000 agus cur síos a dhéanamh ar an ainm, ar an Uimhir PSP agus ar dháta an bháis. Má bhí Méadú um Dhuine Fásta Cáilithe á fháil ag an duine éagtha ar a p(h)insean i leith a c(h)éile/a p(h)áirtnéara/a p(h)áirtnéara shibhialta nó má bhí Íocaíocht Leasa Shóisialaigh á fáil ag a c(h)éile/a p(h)áirtnéir/a p(h)áirtnéir sibhialta dá c(h)eart féin, b’fhéidir gurbh ann do theidlíocht ar shochar iarbháis ar feadh 6 seachtaine.  Más ann don teidlíocht ar shochar iarbháis 6 seachtaine, eiseofar an íocaíocht seo go huathoibríoch chuig an gcéile/bpáirtnéir/ bpáirtnéir sibhialta. 

Más rud é go raibh an duine éagtha ag fáil íocaíochta mar Dhuine Fásta Cáilithe ar do phinsean

Is cóir an bás a chur in iúl do Rannóg an Phinsin Stáit (eatramhach/ranníocach), Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bóthar an Choláiste, Sligeach, ar 1890 500000 agus cur síos a dhéanamh ar ainm do chéile nó do pháirtnéara shibhialta nó do chomhchónaitheora, ar a (h)Uimhir PSP agus ar dháta a b(h)áis. Má fhaigheann tú Méadú um Dhuine Fásta Cáilithe ar do phinsean i leith do chéile/ pháirtnéara/pháirtnéara shibhialta, nach maireann, nó má bhí Íocaíocht Leasa Shóisialaigh á fáil aige/aici dá c(h)eart féin, b’fhéidir go mbeadh teidlíocht agat ar shochar iarbháis ar feadh 6 seachtaine.  Eiseofar an íocaíocht seo go huathoibríoch chugat. 

31. An féidir Deontas Méala a fháil?

Is féidir, má tharla an bás roimh 1 Eanáir 2014.  Ní mór duit iarratas a dhéanamh ar an Deontas Méala laistigh de 12 mhí ó dháta an bháis.

Cuireadh deireadh leis an Deontas Méala €850 i gCáinaisnéis na bliana 2014 i dtaca le daoine a fhaigheann bás i ndiaidh 31 Nollaig 2013.

32. Cén áit ar féidir a thuilleadh eolais ar an bPinsean Stáit(eatramhach/ranníocach) a fháil?

Chun a thuilleadh eolais ar an bPinsean Stáit (eatramhach/ranníocach) a fháil:

  • Féach www.welfare.ie
  • Déan teagmháil le d’Ionad Faisnéise do Shaoránaigh nó d’Oifig Leasa Shóisialaigh áitiúil
  • Glaoigh ar Íosghlao 1890 500 000

33. An mbaineann an Roinn Coimirce Sóisialaí cáin ioncaim as mo Phinsean Stáit?

Ní bhaineann. Ní bhaineann an Roinn cáin ioncaim as do phinsean. Meastar ina ioncam chun críocha cánach ioncaim, áfach, do phinsean, lena n-áirítear Méadú um Dhuine Fásta Cáilithe, Méadú um Leanbh Cáilithe, Méadú um Chónaí Aonair, Liúntas Oileáin agus Liúntas Aoise 80, agus beidh do dhliteanas cánach de réir mar a bheidh do dhálaí i gcoitinne. Is cóir duit teagmháil a dhéanamh le d’oifig chánach áitiúil má bhíonn aon cheist agat i dtaobh do dhliteanais chánach.

34. An féidir mo Cháin Mhaoine Áitiúil a bhaint as mo Phinsean Stáit (ranníocach)?

Is féidir, féadfaidh tú é a shocrú go mbainfear an Cháin Mhaoine Áitiúil as do Phinsean Stáit (Ranníocach) ach ní mór duit teagmháil a dhéanamh le d’oifig chánach áitiúil chun na socruithe riachtanacha a dhéanamh. Cuirfidh na Coimisinéirí Ioncaim in iúl é don Roinn seo go díreach, ar do shon, má dhéantar socrú dá leithéid. Ní gá duit teagmháil a dhéanamh linn. Is cóir aon cheist faoin gCáin Mhaoine Áitiúil a chur ar d’oifig chánach áitiúil nó is féidir leat glaoch ar 1890 200 255 (Poblacht na hÉireann amháin) nó + 353 1 7023049 (ó lasmuigh de Phoblacht na hÉireann).

Last modified:17/02/2014