Cad í an tástáil acmhainne?


Print page

Is slí í an tástáil acmhainne lena fháil amach an bhfuil do dhóthain acmhainne agat chun soláthar a dhéanamh duit féin agus lena shocrú cé mhéid íocaíochta, más ann di, dá bhféadfaidh tú cáiliú. Is í d’acmhainn ná aon ioncam ar leat é nó ar le do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir é agus maoin (seachas do bhaile cónaithe féin) nó sócmhainn a d’fhéadfadh ioncam a chur ar fáil duit.

Ní mór duit an fhoirm iarratais a líonadh go hiomlán ionas go bhféadfaimid d’acmhainn a ríomh. Ní mór duit na sonraí go léir de d’acmhainn féin agus d’acmhainn do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomhchónaitheora, i gcás inar cuí sin, a thabhairt. Ní mór duit na cáipéisí riachtanacha go léir mar ráitis bhainc, sonraí de do thuilleamh uile nó duillíní pá pinsin eile a chur le d’iarratas. Má chuireann tú foirm iarratais neamhiomlán isteach nó mura gcuireann tú na cáipéisí riachtanacha tacaíochta isteach, is féidir go gcuirfear moill ar an gcinneadh faoi d’iarratas is féidir gurb é an toradh a bheidh air ná d’iarratas ar phinsean a dhiúltú.

Is féidir go seolfar d’éileamh ar phinsean chuig Cigire Leasa Shóisialaigh áitiúil i gcomhair imscrúdaithe agus agallaimh.​

Cad a áirítear mar d’acmhainn?

Cuimsíonn d’acmhainn iad seo thíos, ach níl sí teoranta dóibh seo:

  • ioncam airgid thirim ar leat nó le do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir é,
  • luach cibé infheistíochtaí, coigilteas, cistí, bannaí agus scaireanna atá agat,
  • luach cibé maoine atá agat, seachas do bhaile cónaithe féin,
  • airgead cothabhála a íoctar leat má tá tú tréigthe nó idirscartha,
  • ioncam ó fhostaíocht nó ó fhéinfhostaíocht. Baineann neamhaird tuillimh €200 sa tseachtain ó fhostaíocht inárachaithe leat agus le do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir, i gcás inar cuí sin. Ní bhaineann an neamhaird seo le tuilleamh ó héinfhostaíocht, ​4 áfach.

Má tá tú pósta, i bpáirtnéireacht shibhialta nó ag comhchónaí le duine eile, cuirfimid acmhainn do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomhchónaitheora san áireamh ó thaobh na tástála acmhainne.

Más úinéir talún feirme thú nó má tá talamh feirme ar léas agat, measúnóimid mar acmhainn luach bliantúil cibé ioncaim a haigheann tú nó do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir uaidh sin. Áireoimid an luach bliantúil trí na costais riachtanacha a bhaint as an ollioncam.

Má choinníonn tú nó do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir ioncam nó maoin (agus airgead san áireamh) uaibh féin chun cáiliú don Phinsean Stáit (Neamh- Ranníocach) nó chun cáiliú do ráta níos airde den phinsean seo, cuirfimid an t-ioncam nó an mhaoin sin san áireamh ó thaobh na tástála acmhainne. B’fhéidir nach mbeadh feidhm aige seo i gcás ocraíochtaí teaghlaigh áirithe lena ngabhfadh aistriú úinéireachta feirme nó gnólachta.

Tabhair faoi deara
Má tá tú pósta, i bpáirtnéireacht shibhialta nó ag comhchónaí le duine eile, ríomhfar d’acmhainn mar leath na comhacmhainne atá agat féin agus ag do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomhchónaitheoir.

Conas a mheasúnaítear caipiteal?

Is é atá i gceist le caipiteal ná coigilteas, infheistíochtaí, scaireanna, cistí, bannaí, airgead ar láimh agus luach maoine (seachas do bhaile cónaithe féin). Agus d’acmhainn ó chaipiteal á háireamh, bainimid feidhm as foirmle ar leith chun áireamh a dhéanamh ar d’acmhainn:

Baintear feidhm as an bhfoirmle seo:


Caipiteal:

Acmhainn sheachtainiúil a mheasúnaítear:

An chéad  €20,000
Dada
€20,000 - €30,000
€1 sa €1,000
€30,000 - €40,000
€2 sa €1,000
Os cionn  €40,000
€4 sa €1,000

Sampla 1

Tá coigilteas €45,800 agus níl aon acmhainn eile ag duine singil.
Méid an choigiltis
  €45,800
Lúide an chéad €20,000 (tarscaoilte)
- €20,000
  €25,800
Measúnaítear an t-iarmhéid €25,800 mar a leanas:
 
Measúnaítear €10,000 ag €1 sa €1,000
€10.00
Measúnaítear €10,000 ag €2 sa €1,000
€20.00
Measúnaítear €5,000 ag €4 sa €1,000
€20.00

Ní mheasúnaítear an t-iarmhéid €800 mar tá sé níos lú ná €1,000.

Acmhainn sheachtainiúil

€50.00
Pinsean Stáit Seachtainiúil (Neamh-Ranníocach)
sa bhliain 2016: 
€202.00

 

Sampla 2

Tá comhchoigilteas €100,800 ag duine pósta, duine i bpáirtnéireacht shibhialta nó duine a chónaíonn le comhchónaitheoir ag a bhfuil duine fásta cáilithe* faoi bhun 66 bliana d’aois, agus níl aon acmhainn eile aige/aici.


* Féach leathanach 9 chun sonraí de dhuine fásta cáilithe a fháil.

Méid an chomhchoigiltis €100,800
€100,800
Coigilteas inmheasúnaithe (leath an chomhchoigiltis)
  €50,400
Measúnaítear é seo mar a leanas:
 
Coigilteas inmheasúnaithe
  €50,400
Lúide an chéad €20,000 (tarscaoilte)
- €20,000
Measúnaítear an t-iarmhéid €30,400 mar a leanas:
 €30,400
 
Measúnaítear €10,000 ag €1 sa €1,000
€10.00
Measúnaítear €10,000 ag €2 sa €1,000
€20.00
Measúnaítear €10,000 ag €4 sa €1,000
€40.00

Ní mheasúnaítear an t-iarmhéid €400 mar tá sé níos lú ná €1,000
Acmhainn sheachtainiúil do gach duine
€70.00
Pinsean Stáit Seachtainiúil (Neamh-Ranníocach) (Ráta 2016)
Ráta Pearsanta
€182.00

Méadú um Dhuine Fásta Cáilithe faoi bhun 66 bliana*(Feach 4)

€120.30
Iomlán
€302.30


Dá mbeadh gach duine den lánúin i sampla 2 66 bliana d’aois nó os a chionn sin, cháileodh gach duine acu do phinsean seachtainiúil €182. (Ráta 2016)

Tabhair faoi deara
Má cháilíonn tú don Phinsean Stáit (Neamh- Ranníocach), socrófar an ráta íocaíochta a gheobhaidh tú ar leibhéal ar chóir go dtabharfadh sé caighdeán leordhóthanach maireachtála duit. Bheadh súil ag an Roinn go gcaithfeá do phinsean ar fad, nó an chuid is mó de, gach seachtain chun íoc as do ghnáthchostais laethúla mhaireachtála.

Má dhéanann tú an rogha, áfach, cuid de do phinsean a choigilt, cuirfear tástáil acmhainne ar an gcoigilteas sin sa chaoi chéanna agus a dhéantar i gcás coigiltis ó aon fhoinse eile (mar shampla, ó thuilleamh, ó phinsean ceirde nó ó oidhreacht).

Ag brath ar mhéid an choigiltis a chnuasaíonn tú ó na foinsí go léir, d’fhéadfadh laghdú i (nó aistarraingt de) do Phinsean Stáit (Neamh- Ranníocach) a bheith mar thoradh air seo).

Cad nach n-áirítear mar acmhainn?

Is iad seo a leanas cuid de na príomhrudaí nach n-áirítear mar acmhainn:
  • do bhaile cónaithe féin,
  • aon íocaíocht ón Roinn Coimirce Sóisialaí,an chéad €200 de thuilleamh seachtainiúil ó fhostaíocht, ach ní ó fhéinfhostaíocht. Beidh a mhacasamhail de tharscaoileadh tuillimh €200 sa tseachtain ó fhostaíocht, ach ní ó fhéinfhostaíocht, i bhfeidhm i gcás do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomhchónaitheora
  • cibé costais a thabhaíonn tú de riachtanas chun aon chineál féinfhostaíochta a choinneáil sa siúl,
  • Liúntas Cúraim Altrama ó Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte,
  • ranníocaíochtaí le Cuntas Pearsanta Coigiltis Scoir,
  • íocaíochtaí áirithe ó Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus
  • ioncam ó charthanachtaí áirithe.

Scéim Luathscoir an Aontais Eorpaigh ón bhFeirmeoireacht

Tugaimid neamhaird freisin ar aon íocaíocht a fhaigheann tú ón Roinn Talmhaíochta agus Bia faoi Scéim Luathscoir an Aontais Eorpaigh ón bhFeirmeoireacht. Féadfaidh an Roinn sin, áfach, do phinsean faoin scéim sin a laghdú de mhéid an Phinsin Stáit (Neamh-Ranníocach) a fhaigheann tú.

Ioncam ó Chíos

Má chónaíonn duine leat agus má íocann sé/sí cíos leat, ní áireoimid an cíos mar acmhainn dá mba rud é go mbeifeá i do chónaí leat féin murach sin.

​​​
​​​​​
Last modified:27/10/2016